A literatura galega nas gramáticas do século XIX

Abstract

[Resumo] Este traballo analiza pormenorizadamente a presenza da literatura nas gramáticas de Francisco Mirás (1864), Juan Cuveiro Piñol (1868), José Antonio Saco Arce (1868) e Marcial Valladares (1892, editada en 1970), con atención ao discurso sobre a literatura, ao uso de citas literarias e ás coleccións de textos. A análise das citas literarias permite concluír que a produción literaria contemporánea —fundamentalmente poética— non é utilizada para autorizar as propostas gramaticais senón para ser obxecto de censura ou comentario crítico, ocupando o espazo de autoridade a poesía popular como representación da lingua oral. As coleccións de textos, en espazos diferenciados e separadas da descrición gramatical, servirán como elemento de lexitimación da reivindicación lingüística e identitaria e contribuirán para o proceso de canonización literaria.

[Abstract] This article focuses on the analysis of discursive references to literature, literary quotations and text collections in the grammars by Francisco Mirás (1864), Juan Cuveiro Piñol (1868), José Antonio Saco Arce (1868) and Marcial Valladares (1892, published in 1970). By analysing literary quotations we can conclude that contemporary literary production — mainly poetry — is not used to support grammatical premises, but is the object of censorship or critical comments, whereas popular poetry, as a representative instance of oral speech, is treated as authoritative. Collections of texts presented separately from grammatical descriptions serve to legitimize both linguistic and identity claims, and contribute to the process of literary canonization