Relacionamento cultural e imaxe da Galiza nas edicións galega, española e inglesa d’A Praia dos Afogados de Domingo Villar

Abstract

[Resumo] A Praia dos Afogados (Domingo Villar, 2009) é un romance negro policial que acadou un grande éxito de vendas no mercado literario galego, así como no español e noutros como o inglés. A partir dunha leitura desde a imagoloxía das versións galega, española e inglesa, este traballo ocúpase da análise contrastiva desas tres versións do romance de Domingo Villar, estuda como foron traducidas e como foron promovidas en cada un dos sistemas a que foi adaptado o texto; o traballo testa tamén a aplicación de conceitos como a ambivalencia sistémica, a mediación, a apropiación ou a exotización nun produto literario con un alto impacto nos mercados e na crítica. Para tal fin, foi realizado un levantamento exhaustivo de fragmentos desta novela en cada unha das tres versións escollidas para análise e, do mesmo xeito, foron comparadas as estratexias de mercado das editoras envolvidas (Galaxia, Siruela e Abacus, para as versión galega, española e inglesa, respectivamente), así como varias das recensións recebidas por A praia dos afogados. Da nosa análise de caso derívase que a dita ambivalencia sistémica, entendida como un conxunto de estratexias narrativas destinadas a localizar un produto en dous sistemas (para aumentar mercados, nível de consagración, etc.), promove estereotipos sobre a imaxe da Galiza para consumo no sistema cultural español (populacións mariñeiras identificadas como supersticiosas, herméticas, ambiguas, ...) e non parece contribuír a reforzar a autonomía do sistema galego fronte ao español. Polo contrario, estas estratexias parecen colocar o sistema galego na órbita de influencia do sistema español (con risco da súa subsistemización), onde circulan produtos que serán consumidos como exóticos e eventualmente exportados como propios. A crítica galega maioritaria, porén, saúda estas estratexias e estas relacións como positivas para o sistema cultural galego.