A crítica literaria en Festa da Palabra Silenciada (1983-1997): Materiais, funcións e relevancia sistémica

Abstract

[Resumo] Este Traballo de Fin de Mestrado explora o campo da crítica literaria feminista galega a través do estudo dos instrumentos e materiais críticos despregados na revista Festa da Palabra Silenciada, editada en Vigo desde 1983 polas compoñentes de Feministas Independentes Galegas (FIGA) e coordinada por María Xosé Queizán; unha revista entre cuxos obxectivos están a promoción do pensamento e da crítica feminista e a visibilización da creación feminina, sobre todo —pero non só— literaria. O primeiro obxectivo do traballo é ofrecer unha panorámica da situación e da evolución do feminismo en Galicia e da crítica literaria feminista galega no período temporal que abrangue o corpus de estudo, os trece primeiros números da revista, publicados dende 1983 ata 1997. É, de feito, este corpus o eixe central do segundo obxectivo perseguido, que consiste en describir, analizar e clasificar os instrumentos e materiais críticos utilizados nos devanditos números da revista, identificando a orientación, as funcións ou os obxectivos últimos que, de maneira máis ou menos explícita, estarían na base dos mesmos. O último obxectivo, en directa relación co anterior, pretende avaliar unha eventual influencia dos instrumentos identificados na reconfiguración do canon no sistema literario galego e/ou na creación dun canon feminista (ou feminino) galego. Este proxecto utilizará —para acadar os obxectivos definidos— un encadramento metodolóxico xeral de tipo sistémico (sobre todo a partir da teoría dos polisistemas de Itamar Even-Zohar) no que destacan as análises cualitativas realizadas en función do corpus de estudo a partir, principalmente, das táboas elaboradas para sistematizar, organizar e clasificar os datos que se consideran relevantes para o desenvolvemento do traballo nas direccións apuntadas. Polo que respecta á estrutura, o traballo presenta dúas partes diferenciadas que van do xeral ao particular e, tamén, do descritivo ao interpretativo. A primeira parte ofrece, a modo de marco xeral, a descrición da situación do feminismo e da crítica literaria feminista en Galicia no período sinalado. A segunda parte, estruturada á súa vez en dúas partes (a dos artigos dos monográficos autoriais e a dos artigos da sección de crítica), dirixe a súa atención aos instrumentos e materiais críticos identificados, levando a cabo, en función destes, tanto achegas de tipo descritivo como achegas de tipo interpretativo. A última parte deste proxecto (á marxe das referencias bibliográficas e dos anexos) serán as conclusións, nas que se insistirá na relevancia que, efectivamente, tivo Festa da Palabra Silenciada non só no sistema literario, senón tamén na sociedade galega a través da difusión e promoción dunha forma feminista de entender o mundo (a lingua, a sociedade, a sexualidade, a literatura…) e da priorización da cuestión do xénero respecto, mesmo, á problemática nacionalista, sempre presente pero, por primeira vez, nun segundo plano.