REV - Sarmiento - Nº 01, 1997
Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/2183/7695
Browse
Recent Submissions
Now showing 1 - 13 of 13
Item El cine como medio de alfabetización y de educación popular. Primeras experiencias(Universidade da Coruña, 1997) Pozo Andrés, María del Mar del[Resumen] En este artículo abordamos el estudio de algunas experiencias pioneras en la utilización del cine como medio educativo Ilevadas·a cabo durante las tres primeras décadas del siglo XX. Describimos brevemente el contexto europeo y las primeras disposiciones oficiales promulgadas en España para regular el uso del cinematógrafo en la enseñanza, así como la aplicación de la normativa estatal en el caso particular de Madrid. También presentamos las consideraciones y comentarios realizados, al hilo de estos ensayos, por los maestros sobre los peligros que para la formación infantil ofrecía el visionado indiscriminado de películas. Finalmente, estudiamos un proyecto de alfabetización popular a través del cine elaborado por Benjamín Monroy Ocampo, el cual, aunque nunca se puso en práctica, sirve para demostrar la gran atracción que tuvo el cinematógrafo desde su invención en todos los sectores de la sociedad, así como los poderes casi mágicos que se le atribuyeron para solucionar los males educativos endémicos de la población española.Item El libro en los inicios del sistema escolar contemporáneo(Universidade da Coruña, 1997) Benso Calvo, Carmen[Resumen] Este artículo trata de la problemática del libro escolar en el periodo en el que se conforma el sistema educativo español, especialmente en lo referente a la intervención política de que fue objeto este importante y todavía escaso recurso didáctico, y que llevó a consolidar el principio de "elección restringida" del libro de texto, ya la consiguiente acción emprendida por los pedagogos más influyentes de la época con el fin de orientar al magisterio primario en la importante función de elegir, entre las obras previamente aprobadas por el gobierno, el libro -o los libros- de uso en sus respectivas escuelas.Item A educación e a galeguización da sociedade (1900-1936)(Universidade da Coruña, 1997) Rivas Barrós, Sabela[Resumo] O presente traballo pretende realizar unha aproximación xenérica ás primeiras formulacións pedagóxicas con carácter diferencialista enunciadas en Galicia. Estas propostas permitiron a posta en práctica dun importante labor educativo no ámbito escolar, social e político, que se estendeu ó longo do primeiro tercio do presente século e que ficou embazado polo estoupido da Guerra Civil no ano 1936.Item Novas(Universidade da Coruña, 1997) Sin autorItem O proceso de alfabetización en Galicia (1860-1991)(Universidade da Coruña, 1997) Gabriel Fernández, Narciso de; Costa Rico, Antón; González Raposo, M.; Rivas Barrós, Sabela[Resumo] O obxectivo deste traballo é determinar o nivel cultural básico da poboación galega durante o período censal moderno. Ofrécense, en primeiro lugar, as taxas de alfabetización brutas entre 1860 e 1960, analizándose tamén a extensión da semialfabetización e o analfabetismo. De seguido calcúlanse as taxas de alfabetización netas desde 1887 a 1991, referidas á poboación de dez e máis anos. A partir dos seus valores proponse un ha periodización do proceso de alfabetización en Galicia.Item Apuntes para una historia da educación de xordomudos en España(Universidade da Coruña, 1997) Cotelo-Guerra, Dolores[Resumo] Neste artigo partimos das primeiras referencias que encontramos na historia sobre a educación de xordomudos. España foi o primeiro país en dedicarse ó ensino de xordomudos, gracias a figuras como Pedro Ponce de León, o seu primeiro mestre, no século XVI. Á continuación aparecen unha serie de persoas e institucions que se ocuparon deste tipo de educación ó langa de catro séculos, destacando entre todas elas o Colexio Nacional de Xordomudos en Madrid, nos séculos XIX-XX.Item Memoria anual do inspector de ensino primario Salvador de Juan y Ponsoda (1904)(Universidade da Coruña, 1997) Sin autorItem Sobre as orixes da educación pública contemporánea. De J.J. Rousseau a Napoléon Bonaparte: ideoloxía, nación, estado(Universidade da Coruña, 1997) Barreiro Rodríguez, Herminio[Resumo] Despois dunha breve digresión sobre os conceptos de educación e instrucción, estúdianse as orixes teóricas e textuais da educación pública. As primeiras relerencias serán as doutrinas pedagóxicas de Comenio e Locke, abrindo, dalgún xeito, a modernidade. Máis tarde, Rousseau, na teoría, e Napoleón Bonaparte, na práctica, establecen os perfís delinitivos da educación pública contemporánea, a través do mundo das ideas e dos conceptos de Nación e Estado.Item O discurso de Victoriano Encinas no Congreso Pedagóxico de Pontevedra (1887)(Universidade da Coruña, 1997) Otero-Urtaza, EugenioItem Guías e libros do mestre en España (1850-1936)(Universidade da Coruña, 1997) Gabriel Fernández, Narciso de; Iglesias-Salvado, José-Luis[Resumo] Os libros dirixidos aos mestres co propósito de orientalos no exercicio da súa actividade docente poden dividirse en dúas grandes categorías: autónomos e subordinados. Os segundos remiten a un determinado libro de texto dos alumnos, mentres que os primeiros non teñen esta dependencia. Neste artigo caracterízanse ambos tipos de libros e ofrécense algunhas mostras da producciónItem O ensino primario en Ourense (1904)(Universidade da Coruña, 1997) Costa Rico, Antón; Gabriel Fernández, Narciso deItem Os libros de texto de Ciencias Naturais da educación secundaria utilizados na segunda metade do século XIX en Galicia(Universidade da Coruña, 1997) Fraga Vázquez, Xosé A.[Resumo] O ensino secundario acada o seu asentamento moderno dentro do sistema educativo español na segunda metade do século XIX. No artigo estudiamos os libros de texto de Ciencias Naturais que foron empregados nese nivel educativo en Galicia nese importante período. Para iso indicamos o grao de utilización polos alumnos, comparando co acontecido no resto do Estado español, e analizamos os contidos, nomeadamente os relativos ós aspectos biolóxicos. Prestamos especial atención ós textos publicados en Galicia, por seren pouco coñecidos e posuír notable interese na parte final da etapa estudiada. En xeral, apreciamos que os libros de texto de Ciencias Naturais constituiron unhaItem Escolarización e alfabetización no medio rural galego. Rianxo 1900-1931(Universidade da Coruña, 1997) Somoza Rodríguez, X. Miguel[Resumo] Este é un estudio dos aspectos cuantitativos dos procesos de escolarización e alfabetización nas primeiras décadas deste século no concello rural e mariñeiro de Rianxo (A Coruña). Ó estudiar estes procesos atendendo ó nivel local revélanse particularidades ás veces veladas na homoxeneidade das grandes cifras rexionais ou estatais: un índice moi baixo de alfabetización no medio mariñeiro, marcadas diferencias de escolarización e alfabetización entre as diversas parroquias do concello, así como nos diferentes lugares dunha mesma parroquia, un importante crece mento porcentual da alfabetización feminina, e as diferencias no grao de alfabetización segundo os grupos profesionais.