Fraguela-Vale, RaúlBobadilla-Pérez, MaríaGarcía-Núñez, Miriam-Noel2026-09-252026-09-252026https://hdl.handle.net/2183/49452[Resumen] La presente Tesis Doctoral analiza el proceso formativo y organizativo vinculado al desarrollo de programas plurilingües en la materia de Educación Física en el marco de la Educación Plurilingüe en la Comunidad Autónoma de Galicia. La investigación adopta una concepción cíclica e integradora de la educación bilingüe, entendida como un proceso formativo continuo y longitudinal en el que se interrelacionan las experiencias educativas preuniversitarias, la formación inicial universitaria y la práctica docente en activo, configurando progresivamente la identidad profesional del maestro de Educación Física. El estudio se enmarca en las políticas lingüísticas europeas y estatales orientadas a la promoción del plurilingüismo, y toma como referencia metodológica el enfoque Aprendizaje Integrado de Contenidos y Lenguas Extranjeras (AICLE), implantado en materias de áreas no lingüísticas del sistema educativo gallego. En este contexto, la Educación Física se presenta como un área con un elevado potencial didáctico y pedagógico para la integración de lengua y contenido, debido a su carácter motriz, comunicativo y experiencial. Desde esta perspectiva, la investigación se articula mediante un diseño metodológico mixto, estructurado en tres estudios complementarios y secuenciales. El primer estudio, de carácter cuantitativo, analiza la formación inicial del futuro maestro de Educación Física en relación con la educación bilingüe, atendiendo a su nivel acreditado de competencia en lengua extranjera, a la percepción de la formación universitaria recibida y a su predisposición para impartir Educación Física en una lengua extranjera en el futuro. El segundo estudio, también cuantitativo, examina la influencia de las experiencias preuniversitarias en materias de áreas no lingüísticas vehiculadas en lengua extranjera sobre la competencia lingüística percibida, la valoración de la formación recibida y la disposición hacia la docencia bilingüe. El tercer estudio, de carácter cualitativo, se centra en el maestro de Educación Física bilingüe en activo en la provincia de A Coruña, explorando sus percepciones, valoraciones y experiencias profesionales en relación con la formación recibida, la práctica docente, los recursos disponibles, el apoyo institucional y la implementación real del enfoque AICLE en el contexto educativo. Los resultados obtenidos permiten identificar fortalezas y carencias en el desarrollo de la competencia lingüística y profesional del maestro de Educación Física, así como poner de manifiesto la relevancia de las trayectorias formativas previas y de la formación universitaria en la construcción de una práctica docente bilingüe coherente, eficaz y sostenible. En conjunto, esta tesis aporta una visión integral y contextualizada de la Educación Física bilingüe y conceptualiza el ciclo de la educación bilingüe como un sistema dinámico y retroalimentado, en el que interactúan de forma continua los distintos procesos formativos y organizativos de los programas plurilingües, ofreciendo implicaciones relevantes para la formación inicial y permanente del profesorado y para la toma de decisiones en las políticas educativas en el contexto gallego.[Resumo] A presente Tese Doutoral analiza o proceso formativo e organizativo vinculado ao desenvolvemento de programas plurilingües na materia de Educación Física no marco da Educación Plurilingüe na Comunidade Autónoma de Galicia. A investigación adopta unha concepción cíclica e integradora da educación bilingüe, entendida como un proceso formativo continuo e longitudinal no que se interrelacionan as experiencias educativas preuniversitarias, a formación inicial universitaria e a práctica docente en activo, configurando progresivamente a identidade profesional do mestre de Educación Física. O estudo enmárcase nas políticas lingüísticas europeas e estatais orientadas á promoción do plurilingüismo, e toma como referencia metodolóxica o enfoque de Aprendizaxe Integrada de Contidos e Linguas Estranxeiras (AICLE), implantado en materias de áreas non lingüísticas do sistema educativo galego. Neste contexto, a Educación Física preséntase como unha área cun elevado potencial didáctico e pedagóxico para a integración de lingua e contido, debido ao seu carácter motriz, comunicativo e experiencial. Desde esta perspectiva, a investigación articúlase mediante un deseño metodolóxico mixto, estruturado en tres estudos complementarios e secuenciais. O primeiro estudo, de carácter cuantitativo, analiza a formación inicial do futuro mestre de Educación Física en relación coa educación bilingüe, atendendo ao seu nivel acreditado de competencia en lingua estranxeira, á percepción da formación universitaria recibida e á súa predisposición para impartir Educación Física nunha lingua estranxeira no futuro. O segundo estudo, tamén de carácter cuantitativo, examina a influencia das experiencias preuniversitarias en materias de áreas non lingüísticas vehiculadas en lingua estranxeira sobre a competencia lingüística percibida, a valoración da formación recibida e a disposición cara á docencia bilingüe. O terceiro estudo, de carácter cualitativo, céntrase no mestre de Educación Física bilingüe en activo na provincia da Coruña, explorando as súas percepcións, valoracións e experiencias profesionais en relación coa formación recibida, a práctica docente, os recursos dispoñibles, o apoio institucional e a implementación real do enfoque AICLE no contexto educativo. Os resultados obtidos permiten identificar fortalezas e carencias no desenvolvemento da competencia lingüística e profesional do mestre de Educación Física, así como poñer de manifesto a relevancia das traxectorias formativas previas e da formación universitaria na construción dunha práctica docente bilingüe coherente, eficaz e sostible. En conxunto, esta tese achega unha visión integral e contextualizada da Educación Física bilingüe e conceptualiza o ciclo da educación bilingüe como un sistema dinámico e retroalimentado, no que interactúan de forma continua os distintos procesos formativos e organizativos dos programas plurilingües, ofrecendo implicacións relevantes para a formación inicial e permanente do profesorado e para a toma de decisións nas políticas educativas no contexto galego.[Abstract] This Doctoral Thesis analyses the formative and organisational processes linked to the development of plurilingual programmes in the subject of Physical Education within the framework of Plurilingual Education in the Autonomous Community of Galicia. The research adopts a cyclical and integrative conception of bilingual education, understood as a continuous and longitudinal formative process in which pre-university educational experiences, initial university teacher education and in-service teaching practice are interrelated, progressively shaping the professional identity of the Physical Education teacher. The study is framed within European and national language policies aimed at promoting plurilingualism and takes the Content and Language Integrated Learning (CLIL) approach as its methodological reference, as implemented in non-linguistic subjects within the Galician education system. In this context, Physical Education is presented as a subject with high didactic and pedagogical potential for the integration of language and content, due to its motor, communicative and experiential nature. From this perspective, the research is articulated through a mixed-methods design, structured into three complementary and sequential studies. The first study, quantitative in nature, analyses the initial training of future Physical Education teachers in relation to bilingual education, focusing on their accredited level of foreign language competence, their perceptions of the university training received and their predisposition to teach Physical Education through a foreign language in the future. The second study, also quantitative, examines the influence of pre-university experiences in non-linguistic subjects taught through a foreign language on perceived linguistic competence, the evaluation of the training received and the disposition towards bilingual teaching. The third study, qualitative in nature, focuses on in-service bilingual Physical Education teachers in the province of A Coruña, exploring their perceptions, evaluations and professional experiences in relation to their training background, teaching practice, available resources, institutional support and the actual implementation of the CLIL approach in the educational context. The results obtained allow for the identification of strengths and shortcomings in the development of linguistic and professional competence among Physical Education teachers, as well as highlighting the relevance of previous formative trajectories and university training in the construction of a coherent, effective and sustainable bilingual teaching practice. Overall, this thesis provides an integral and contextualised perspective on bilingual Physical Education and conceptualises the bilingual education cycle as a dynamic and self-reinforcing system, in which the different formative and organisational processes of plurilingual programmes interact continuously, offering relevant implications for both initial and in-service teacher education and for decision-making in educational language policies in the Galician context.spaAttribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 Internationalhttp://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/Educación bilingüeEducación FísicaFormación de profesoradoPlurilingüismoBilingual educationPhysical educationTeacher educationPlurilingualismEl ciclo de la educación bilingüe en Educación Física: de la formación inicial a la práctica docente en contextos plurilingüesdoctoral thesisopen access