López-Rodríguez, JesúsOrtiz Muñoz, Jubelly Marcela2026-08-062026-08-062026https://hdl.handle.net/2183/48999[Abstract]: This PhD Thesis examines three important issues related to Colombia's geographical economics. In the first chapter, using a well-known measure in both the regional economics and geographical economics literature, the so-called Harris (1954) market potential, the spatial structure of Colombian departments over the period 2000-2022 is analysed. The results of these analyses confirm a well-defined core-periphery spatial structure centered around the axis Medellín-Bogotá-Cali revealing profound economic and territorial inequalities. In the second chapter, based on the theoretical predictions in the field of taxation derived from geographical economics footloose capital models, the link between Colombian local business tax rates and agglomeration economies is analysed. Using cross-sectional data for 1,083 municipalities in 2022, it is confirmed a positive and robust relationship between agglomeration economies and local business tax rates, consistent with the existence of taxable agglomeration rents. In the third chapter, based on the theoretical predictions of a geographical economics model with endogenous human capital accumulation, the link between agglomeration economics and human capital endowments is analysed. Using municipal-level data, covering 1,063 municipalities in Colombia for the year 2022 and different proxies for human capital, it is confirmed a positive association between the agglomeration economies and human capital.[Resumen]: Esta tesis doctoral analiza tres cuestiones clave relacionadas con la economía geográfica de Colombia. En el primer capítulo, empleando el potencial de mercado de Harris (1954), una medida clásica en la literatura de economía regional y economía geográfica, se estudia la evolución de la estructura espacial de los departamentos colombianos entre 2000 y 2022. Los resultados confirman la existencia de una configuración centro-periferia bien definida, articulada en torno al eje Medellín-Bogotá-Cali, que refleja profundas desigualdades económicas y territoriales. El segundo capítulo se centra en la relación entre economías de aglomeración y fiscalidad local, a partir de las predicciones de los modelos con capital móvil de economía geográfica. Con datos de corte transversal para 1.083 municipios en 2022, se identifica una relación positiva y robusta entre las economías de aglomeración y los tipos impositivos del impuesto municipal de actividades económicas, lo que sugiere la presencia de rentas de aglomeración sujetas a tributación. El tercer capítulo analiza la vinculación entre aglomeración y capital humano, en el marco de los modelos centro-periferia de economía geográfica. Utilizando información de 1.063 municipios en 2022 y diversas aproximaciones del capital humano, los resultados confirman una asociación positiva entre aglomeración y dotaciones de capital humano.[Resumo]: Esta tese de doutoramento analiza tres cuestións clave relacionadas coa economía xeográfica de Colombia. No primeiro capítulo, empregando o potencial de mercado de Harris (1954), unha medida clásica na literatura de economía rexional e xeográfica, estúdase a evolución da estrutura espacial dos departamentos colombianos entre 2000 e 2022. Os resultados confirman a existencia dunha configuración centro-periferia ben definida, articulada arredor do eixe Medellín-Bogotá-Cali, que revela profundas desigualdades económicas e territoriais. O segundo capítulo céntrase na relación entre economías de aglomeración e fiscalidade local, a partir das predicións dos modelos de capital móbil en economía xeográfica. Con datos de corte transversal para 1.083 municipios no ano 2022, identifícase unha relación positiva e robusta entre as economías de aglomeración e os tipos impositivos do imposto municipal de actividades económicas, o que suxire a presenza de rendas de aglomeración sometidas a tributación. O terceiro capítulo analiza a ligazón entre aglomeración e capital humano, no marco dos modelos centro-periferia de economía xeográfica. Utilizando información de 1.063 municipios en 2022 e diferentes aproximacións do capital humano, os resultados confirman unha asociación positiva entre as economías de aglomeración e as dotacións de capital humano.engOs titulares dos dereitos de propiedade intelectual autorizan a visualización do contido desta tese a través de Internet, así como a súa reprodución, gravación en soporte informático ou impresión para o seu uso privado e/ou con fins de estudo e de investigación. En ningún caso se permite o uso lucrativo deste documento. Estes dereitos afectan tanto ao resumo da tese como ao seu contido Los titulares de los derechos de propiedad intelectual autorizan la visualización del contenido de esta tesis a través de Internet, así como su reproducción, grabación en soporte informático o impresión para su uso privado o con fines de investigación. En ningún caso se permite el uso lucrativo de este documento. Estos derechos afectan tanto al resumen de la tesis como a su contenidoGeographical economicsSpatial structureTaxationHuman capitalColombiaThree essays in geographical economics in Colombia: Spatial structure, taxation and human capitaldoctoral thesisembargoed access