López García, AsenetQuintáns Rojo, Martín2026-09-282026-09-282026-06https://hdl.handle.net/2183/49460[Resumen] Introducción. La enfermedad pulmonar obstructiva crónica (EPOC) de fenotipo enfisematoso es una patología respiratoria heterogénea, caracterizada por la dilatación anormal de los espacios aéreos distales al bronquiolo terminal y la destrucción de las paredes alveolares. Este proceso conlleva una pérdida progresiva de la retracción elástica pulmonar, atrapamiento aéreo e hiperinsuflación dinámica. Dada su naturaleza multisistémica, la enfermedad cursa con una disfunción musculoesquelética, lo que genera debilidad en la musculatura periférica y respiratoria y limita la tolerancia al ejercicio. Su etiología se encuentra vinculada a la exposición prolongada a factores de riesgo, fundamentalmente el tabaquismo. Así, un cambio en la tendencia del hábito tabáquico en la población femenina ha conllevado que la EPOC, históricamente considerada una enfermedad predominantemente masculina, haya incrementado su prevalencia en el sexo femenino. En este contexto, la rehabilitación pulmonar se presenta como una intervención integral orientada a mejorar la condición física y psicológica de las personas con enfermedades respiratorias crónicas, así como a fomentar la adhesión a largo plazo a comportamientos en favor de su salud. Objetivo. Evaluar el impacto de un programa de rehabilitación pulmonar sobre variables clínicas en pacientes con EPOC de fenotipo enfisematoso, analizando posibles diferencias en la respuesta en función del sexo. Material y método. El presente trabajo se plantea como un estudio piloto de carácter cuasi-experimental, prospectivo y a simple ciego, con diseño pre-post de medidas repetidas y comparación por sexo. La muestra estará constituida por 40 participantes, 20 hombres y 20 mujeres, derivados del Servicio de Neumología del CHUAC. La captación activa y la intervención avanzarán paralelamente, estableciéndose entre septiembre de 2026 y agosto de 2027. El programa de rehabilitación presentará una duración de 8 semanas (3 sesiones semanales). Asimismo, se realizará una comparativa pre-post intervención de las variables de calidad de vida, tolerancia al ejercicio, fuerza muscular periférica, fuerza de músculos inspiratorios, percepción disneica y fragilidad.[Resumo] Introducción. A enfermidade pulmonar obstructiva crónica (EPOC) de fenotipo enfisematoso é unha patoloxía respiratoria heteroxénea, caracterizada pola dilatación anormal dos espazos aéreos distais ao bronquiolo terminal e a destrucción das paredes alveolares. Este proceso conleva unha perda progresiva da retracción elástica pulmonar, atrapamento aéreo e hiperinsuflación dinámica. Dada a súa natureza multisistémica, a enfermidade cursa cunha disfunción musculoesquelética, o que xera debilidade na musculatura periférica e respiratoria e limita a tolerancia ao exercicio. A súa etioloxía atópase vinculada á exposición prolongada a factores de risco, fundamentalmente o tabaquismo. Así, un cambio na tendencia do hábito tabáquico na poboación feminina conlevou que a EPOC, historicamente considerada unha enfermidade predominantemente masculina, incrementase a súa prevalencia no sexo feminino. Neste contexto, a rehabilitación pulmonar preséntase como unha intervención integral orientada a mellorar a condición física e psicolóxica das persoas con enfermidades respiratorias crónicas, así como a fomentar a adhesión a longo prazo a comportamentos en favor da súa saúde. Obxectivo. Avaliar o impacto dun programa de rehabilitación pulmonar sobre variables clínicas en pacientes con EPOC fenotipo enfisematoso, analizando posibles diferenzas na resposta en función do sexo. Material e método. O presente traballo plantéxase como un estudo piloto de carácter cuasi-experimental, prospectivo e a simple cego, cun deseño pre-post de medidas repetidas e comparación por sexo. A mostra estará constituída por 40 participantes, 20 homes e 20 mulleres, derivados do Servizo de Neumoloxía do CHUAC. A captación activa e a intervención avanzarán paralelamente, establecéndose entre setembro de 2026 e agosto de 2027. O programa de rehabilitación presentará unha duración de 8 semanas (3 sesións semanais). Así mesmo, realizarase unha comparativa pre-post intervención das variables de calidade de vida, toleranza ao exercicio, forza muscular periférica, forza de músculos inspiratorios, percepción disneica e fraxilidade.[Abstract] Introduction. Chronic obstructive pulmonary disease (COPD) with an emphysematous phenotype is a heterogeneous respiratory pathology, characterised by the abnormal dilation of distal air spaces to the terminal bronchiole and the destruction of alveolar walls. This process leads to a progressive loss of lung elastic recoil, air trapping, and dynamic hyperinflation. Due to its multisystemic nature, the disease results in musculoskeletal dysfunction, causing weakness in both peripheral and respiratory muscles and limiting exercise tolerance. Its etiology is linked to prolonged exposure to risk factors, primarily tobacco use. Thus, a change in the trends of smoking habits among the female population has caused an increase in the prevalence of COPD among females, historically considered a predominantly male disease. In this context, pulmonary rehabilitation is presented as a comprehensive intervention aimed at improving the physical and psychological condition of people with chronic respiratory diseases, as well as to promote long-term health behaviours. Objective. To evaluate the impact of a pulmonary rehabilitation programme on clinical variables in patients with emphysematous phenotype COPD, analysing potential differences in treatment response based on sex. Material and method. The present work is designed as a quasi-experimental, prospective and single-blind pilot study, with a pre-post repeated measures design and comparison by sex. The sample will consist of 40 participants, 20 men and 20 women, referred from the Pulmonology Service of the CHUAC. Active recruitment and the intervention will progress in parallel, taking place between September 2026 and August 2027. The pulmonary rehabilitation programme will last 8 weeks (3 weekly sessions). Furthermore, a pre-post intervention comparative analysis will be performed for the quality of life variables, exercise tolerance, peripheral muscle strength, inspiratory muscle strength, dyspnea perception, and frailty.spaOs titulares dos dereitos de autor autorizan a visualización do contido desta obra a través de Internet, así como a súa reprodución, gravación en soporte informático ou impresión para uso privado ou con fins de investigación. En ningún caso se permite o uso lucrativo deste documento. Estes dereitos afectan tanto ao resumo da obra como ao seu contido. Los titulares de los derechos de propiedad intelectual autorizan la visualización del contenido de este trabajo a través de Internet, así como su reproducción, grabación en soporte informático o impresión para su uso privado o con fines de investigación. En ningún caso se permite el uso lucrativo de este documento. Estos derechos afectan tanto al resumen del trabajo como a su contenido.FisioterapiaRehabilitación pulmonarFenotipo enfisematosoSexo biológicoSexo biolóxicoPhysical therapyPulmonary rehabilitationEmphysematous phenotypeBiological sexImpacto de un programa de rehabilitación pulmonar en pacientes con EPOC de fenotipo enfisematoso: análisis de las diferencias según el sexo biológico: proyecto de investigaciónImpacto dun programa de rehabilitación pulmonar en pacientes con EPOC de fenotipo enfisematoso: análise das diferenzas segundo o sexo biolóxico: proxecto de investigaciónImpact of a pulmonary rehabilitation programme in COPD patients with an emphysematous phenotype: analysis of differences according to biological sex: research projectbachelor thesisopen access