Desbloqueo compulsivo de teléfonos móviles en el proceso penal: una mirada comparativa entre España y Argentina

UDC.coleccionTraballos académicos
UDC.tipotrabTFM
UDC.titulacionMáster Universitario en Dereito Dixital e da Intelixencia Artificial
dc.contributor.advisorSoto-Díaz, David
dc.contributor.authorMesa Canabal, Daniela Rosario
dc.date.accessioned2026-10-02T07:09:57Z
dc.date.available2026-10-02T07:09:57Z
dc.date.issued2026
dc.description.abstract[Resumen]: El teléfono móvil se ha convertido en el objeto de prueba por antonomasia del proceso penal contemporáneo. La generalización del cifrado por defecto en los sistemas operativos cerrados ha provocado que el acceso a su contenido dependa, en muchos casos, de la colaboración del propio titular. Este trabajo analiza, desde una perspectiva comparada entre los ordenamientos español y argentino, la legitimidad constitucional de la orden judicial que impone a la persona investigada el desbloqueo de su dispositivo ya sea mediante clave o mediante datos biométricos. Se examina también el alcance del deber de colaboración de las empresas tecnológicas, con su dimensión transnacional. A partir de la doctrina y de la jurisprudencia del TEDH, del Tribunal Constitucional español, de la Corte Suprema argentina, del BGH alemán y de los tribunales estadounidenses, se sostiene que los criterios tradicionales de delimitación del nemo tenetur resultan indeterminados y que el desbloqueo compulsivo, tanto por clave como por biometría, constituye un acto de contenido testimonial amparado por la prohibición de autoincriminación forzada. Se sostiene, además, que la medida no supera el juicio de necesidad desde la perspectiva del derecho a la intimidad y que la falta de previsión legal produce consecuencias distintas en cada ordenamiento. En España la ausencia de regulación expresa determina, conforme a la doctrina del TEDH y del Tribunal Constitucional, la inadmisibilidad de la medida, lo que la Circular 5/2019 confirma al prohibirla de manera expresa. En Argentina, en cambio, el silencio de la ley se colma por vía analógica. Se concluye con la propuesta de una regulación garantista que excluya expresamente el desbloqueo compulsivo como mecanismo de acceso.
dc.description.abstract[Resumo]: O teléfono móbil converteuse no obxecto de proba por antonomasia do proceso penal contemporáneo. A xeralización do cifrado por defecto nos sistemas operativos pechados provocou que o acceso ao seu contido dependa, en moitos casos, da colaboración do propio titular. Este traballo analiza, desde unha perspectiva comparada entre os ordenamentos español e arxentino, a lexitimidade constitucional da orde xudicial que impón á persoa investigada o desbloqueo do seu dispositivo, xa sexa mediante chave ou mediante datos biométricos. Examínase tamén o alcance do deber de colaboración das empresas tecnolóxicas, coa súa dimensión transnacional. A partir da análise da doutrina e da xurisprudencia do TEDH, do Tribunal Constitucional español, da Corte Suprema arxentina, do BGH alemán e dos tribunais estadounidenses, sostense que os criterios tradicionais de delimitación do nemo tenetur resultan indeterminados e que o desbloqueo compulsivo, tanto por chave como por biometría, constitúe un acto de contido testemuñal amparado pola prohibición de autoincriminación forzada. Sostense, ademais, que a medida non supera o xuízo de necesidade desde a perspectiva do dereito á intimidade e que a falta de previsión legal produce consecuencias distintas nos dous ordenamentos. En España a ausencia de regulación expresa determina, conforme á doutrina do TEDH e do Tribunal Constitucional, a inadmisibilidade da medida, o que a Circular 5/2019 da FXE confirma ao prohibila expresamente. En Arxentina, pola contra, o silencio da lei cólmase por vía analóxica. Conclúese coa proposta dunha regulación garantista que exclúa expresamente o desbloqueo compulsivo como mecanismo de acceso
dc.description.abstract[Abstract]: Mobile phones have become the paradigmatic item of evidence in contemporary criminal proceedings. The spread of default encryption in closed-operating systems means that access to its content now often depends on the cooperation of the device holder. This dissertation examines, from a comparative Spanish and Argentine perspective, the constitutional legitimacy of a judicial order compelling a suspect to unlock a device, whether by using a passcode or by biometric data. It also addresses the scope of the duty of technology companies to assist the authorities, including its transnational dimension. This papers draws both on scholar legal doctrine and on the case law of the ECtHR, the Spanish Constitutional Court, the Argentine Supreme Court, the German Federal Court of Justice and United States courts. In the light of it, the paper argues that the traditional criteria used to determine the scope of the privilege against self-incrimination are indeterminate, and that compelled unlocking, by using a passcode and by biometrics alike, is a testify-like act protected by that privilege. It further argues that the measure fails the necessity test from the standpoint of the right to privacy, and that the absence of statutory provision has different consequences in each system. In Spain, the lack of express regulation renders the measure impermissible under the case law of the ECtHR and the Spanish Constitutional Court, a conclusion confirmed by Circular 5/2019, which expressly prohibits it. In Argentina, by contrast, the statutory silence is filled by analogy. The dissertation concludes by proposing a rights-protective statutory framework that expressly excludes compelled unlocking as a means of access.
dc.description.traballosTraballo fin de mestrado (UDC.DER). Mestrado Universitario en Dereito Dixital e da Intelixencia Artificial. Curso 2025/2026
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/2183/49584
dc.language.isospa
dc.rightsOs titulares dos dereitos de autor autorizan a visualización do contido desta obra a través de Internet, así como a súa reprodución, gravación en soporte informático ou impresión para uso privado ou con fins de investigación. En ningún caso se permite o uso lucrativo deste documento. Estes dereitos afectan tanto ao resumo da obra como ao seu contido. Los titulares de los derechos de propiedad intelectual autorizan la visualización del contenido de este trabajo a través de Internet, así como su reproducción, grabación en soporte informático o impresión para su uso privado o con fines de investigación. En ningún caso se permite el uso lucrativo de este documento. Estos derechos afectan tanto al resumen del trabajo como a su contenido.
dc.rights.accessRightsopen access
dc.subjectDesbloqueo compulsivo
dc.subjectCifrado
dc.subjectProhibición de autoincriminación
dc.subjectDerecho a la intimidad
dc.subjectPrincipio de legalidad
dc.subjectPrueba digital
dc.subjectDereito á intimidade
dc.subjectPrincipio de legalidade
dc.subjectProba dixital
dc.subjectCompelled decryption
dc.subjectEncryption
dc.subjectPrivilege against self-incrimination
dc.subjectRight to privacy
dc.subjectPrinciple of legality
dc.subjectDigital evidence
dc.titleDesbloqueo compulsivo de teléfonos móviles en el proceso penal: una mirada comparativa entre España y Argentina
dc.title.alternativeDesbloqueo compulsivo de teléfonos móbiles no proceso penal: unha mirada comparativa entre España e Arxentina
dc.title.alternativeCompelled unlocking of mobile phones in criminal proceedings: a comparative view of Spain and Argentina
dc.typemaster thesis
dspace.entity.typePublication
relation.isAdvisorOfPublication11e14042-e332-4847-a36c-97b6407c8e4e
relation.isAdvisorOfPublication.latestForDiscovery11e14042-e332-4847-a36c-97b6407c8e4e

Files

Original bundle

Now showing 1 - 1 of 1
Loading...
Thumbnail Image
Name:
MesaCanabal_DanielaRosario_TFM_2026.pdf
Size:
729.03 KB
Format:
Adobe Portable Document Format