Salud podológica y calidad de vida en contextos de cooperación internacional : estudio de prevalencia en Marruecos y Camerún
| UDC.coleccion | Teses | |
| UDC.titulacion | Programa Oficial de Doutoramento en Ciencias da Saúde | |
| dc.contributor.advisor | González-Martín, Cristina | |
| dc.contributor.author | Grela Fariña, Marta | |
| dc.date.accessioned | 2026-10-02T06:09:27Z | |
| dc.date.available | 2026-10-02T06:09:27Z | |
| dc.date.issued | 2026 | |
| dc.description.abstract | [Resumen] Introducción: La salud podológica constituye un componente esencial de la movilidad, la funcionalidad y la calidad de vida. Sin embargo, la evidencia científica sobre patología podológica en población pediátrica y adolescente africana continúa siendo escasa, especialmente en personas con discapacidad y en contextos de vulnerabilidad social. Esta carencia de información limita el desarrollo de estrategias preventivas y asistenciales adaptadas a las necesidades reales de estas poblaciones. Objetivo: Analizar la prevalencia de patología podológica y su impacto sobre la calidad de vida y la funcionalidad en población infantil y adolescente de Marruecos y Camerún, así como evaluar la viabilidad de un modelo de intervención comunitaria en salud podológica desarrollado en el marco de proyectos de cooperación sanitaria internacional. Material y métodos: Se realizó un estudio observacional, descriptivo y transversal entre septiembre de 2020 y octubre de 2023. La muestra estuvo compuesta por 545 participantes, de los cuales 102 procedían de Marruecos y 443 de Camerún. Se recogieron variables sociodemográficas, antropométricas y clínicas mediante protocolos estandarizados de exploración podológica y evaluación funcional. En Marruecos se analizó además la calidad de vida relacionada con la salud del pie mediante el Foot Health Status Questionnaire (FHSQ). Paralelamente, se diseñó e implementó un programa comunitario de salud podológica basado en exploración clínica, educación sanitaria, formación de profesionales locales, detección precoz y derivación de casos complejos. Resultados: Se observó una elevada prevalencia de alteraciones podológicas en ambos países, confirmando una importante carga de patología del pie y tobillo en población pediátrica y adolescente. Las alteraciones más frecuentes incluyeron pie plano, deformidades digitales, metatarso aducto, retracción del tendón de Aquiles y alteraciones del retropié. La población marroquí presentó una mayor complejidad clínica, con elevada frecuencia de discapacidad neurológica y deformidades musculoesqueléticas de mayor gravedad, mientras que en Camerún predominó un perfil clínico menos severo, aunque igualmente caracterizado por una elevada frecuencia de alteraciones estructurales. La presencia de discapacidad, especialmente de origen neurológico, se asoció con una mayor prevalencia y gravedad de las alteraciones podológicas, así como con una peor situación funcional. Los resultados sugieren que la patología podológica contribuye de forma significativa a la limitación funcional, la pérdida de autonomía y el deterioro de la calidad de vida. Asimismo, el programa de intervención comunitaria demostró ser factible, bien aceptado y potencialmente sostenible en contextos con recursos limitados. Conclusiones: La patología podológica representa un problema de salud relevante en la población infantil y adolescente de Marruecos y Camerún, particularmente en personas con discapacidad. La elevada frecuencia de alteraciones estructurales y funcionales observadas pone de manifiesto la necesidad de incorporar la salud podológica dentro de las estrategias de salud pública, rehabilitación y cooperación sanitaria internacional. Los modelos comunitarios basados en prevención, educación sanitaria, capacitación local y detección precoz constituyen herramientas prometedoras para mejorar la funcionalidad, la calidad de vida y la equidad en saluden contextos vulnerables. | |
| dc.description.abstract | [Resumo] Introdución: A saúde podolóxica constitúe un compoñente esencial da mobilidade, da funcionalidade e da calidade de vida. Porén, a evidencia científica sobre a patoloxía podolóxica na poboación pediátrica e adolescente africana continúa sendo escasa, especialmente en persoas con discapacidade e en contextos de vulnerabilidade social. Esta carencia de información limita o desenvolvemento de estratexias preventivas e asistenciais adaptadas ás necesidades reais destas poboacións. Obxectivo: Analizar a prevalencia de patoloxía podolóxica e o seu impacto sobre a calidade de vida e a funcionalidade na poboación infantil e adolescente de Marrocos e Camerún, así como avaliar a viabilidade dun modelo de intervención comunitaria en saúde podolóxica desenvolvido no marco de proxectos de cooperación sanitaria internacional. Material e métodos: Realizouse un estudo observacional, descritivo e transversal entre setembro de 2020 e outubro de 2023. A mostra estivo composta por 545 participantes, dos cales 102 procedían de Marrocos e 443 de Camerún. Recolléronse variables sociodemográficas, antropométricas e clínicas mediante protocolos estandarizados de exploración podolóxica e avaliación funcional. En Marrocos analizouse ademais a calidade de vida relacionada coa saúde do pé mediante o Foot Health Status Questionnaire (FHSQ). Paralelamente, deseñouse e implementouse un programa comunitario de saúde podolóxica baseado na exploración clínica, educación sanitaria, formación de profesionais locais, detección precoz e derivación de casos complexos. Resultados: Observouse unha elevada prevalencia de alteracións podolóxicas en ambos os dous países, confirmando unha importante carga de patoloxía do pé e nocello na poboación pediátrica e adolescente. As alteracións máis frecuentes incluíron pé plano, deformidades dixitais, metatarso aduto, retracción do tendón de Aquiles e alteracións do retropé. A poboación marroquí presentou unha maior complexidade clínica, cunha elevada frecuencia de discapacidade neurolóxica e deformidades musculoesqueléticas de maior gravidade, mentres que en Camerún predominou un perfil clínico menos severo, aínda que igualmente caracterizado por unha elevada frecuencia de alteracións estruturais. A presenza de discapacidade, especialmente de orixe neurolóxica, asociouse cunha maior prevalencia e gravidade das alteracións podolóxicas, así como cunha peor situación funcional. Os resultados suxiren que a patoloxía podolóxica contribúe de maneira significativa á limitación funcional, á perda de autonomía e ao deterioro da calidade de vida. Así mesmo, o programa de intervención comunitaria demostrou ser factible, ben aceptado e potencialmente sostible en contextos con recursos limitados. Conclusións: A patoloxía podolóxica representa un problema de saúde relevante na poboación infantil e adolescente de Marrocos e Camerún, particularmente nas persoas con discapacidade. A elevada frecuencia de alteracións estruturais e funcionais observadas pon de manifesto a necesidade de incorporar a saúde podolóxica dentro das estratexias de saúde pública, rehabilitación e cooperación sanitaria internacional. Os modelos comunitarios baseados na prevención, educación sanitaria, capacitación local e detección precoz constitúen ferramentas prometedoras para mellorar a funcionalidade, a calidade de vida e a equidade en saúde en contextos vulnerables. | |
| dc.description.abstract | [Abstract]: Introduction: Foot health is an essential component of mobility, functionality, and quality of life. However, scientific evidence regarding foot pathology in African pediatric and adolescent populations remains scarce, particularly among individuals with disabilities and those living in socially vulnerable settings. This lack of information limits the development of preventive and healthcare strategies tailored to the actual needs of these populations. Objective: To analyze the prevalence of foot pathology and its impact on quality of life and functionality among children and adolescents in Morocco and Cameroon, as well as to evaluate the feasibility of a community-based foot health intervention model developed within the framework of international healthcare cooperation projects. Materials and Methods: An observational, descriptive, cross-sectional study was conducted between September 2020 and October 2023. The sample consisted of 545 participants, including 102 from Morocco and 443 from Cameroon. Sociodemographic, anthropometric, and clinical variables were collected using standardized foot assessment and functional evaluation protocols. In Morocco, foot health-related quality of life was additionally assessed using the Foot Health Status Questionnaire (FHSQ). Simultaneously, a community-based foot health program was designed and implemented, including clinical assessment, health education, training of local healthcare professionals, early detection, and referral of complex cases. Results: A high prevalence of foot disorders was observed in both countries, confirming a substantial burden of foot and ankle pathology among children and adolescents. The most frequent conditions included flatfoot, digital deformities, metatarsus adductus, Achilles tendon contracture, and rearfoot abnormalities. The Moroccan population presented greater clinical complexity, with a high prevalence of neurological disability and more severe musculoskeletal deformities, whereas the Cameroonian population showed a less severe clinical profile, although still characterized by a high frequency of structural foot abnormalities. Disability, particularly of neurological origin, was associated with a higher prevalence and severity of foot disorders, as well as poorer functional status. The findings suggest that foot pathology contributes significantly to functional limitations, los of autonomy, and impaired quality of life. Furthermore, the community intervention program proved to be feasible, well accepted, and potentially sustainable in resource-limited settings. Conclusions: Foot pathology represents a relevant health problem among children and adolescents in Morocco and Cameroon, particularly among individuals with disabilities. The high frequency of structural and functional abnormalities highlights the need to incorporate foot health into public health, rehabilitation, and international healthcare cooperation strategies. Community-based models focused on prevention, health education, local capacity building, and early detection constitute promising tools to improve functionality, quality of life, and health equity in vulnerable settings. | |
| dc.identifier.uri | https://hdl.handle.net/2183/49577 | |
| dc.language.iso | spa | |
| dc.rights | Os titulares dos dereitos de propiedade intelectual autorizan a visualización do contido desta tese a través de Internet, así como a súa reprodución, gravación en soporte informático ou impresión para o seu uso privado e/ou con fins de estudo e de investigación. En ningún caso se permite o uso lucrativo deste documento. Estes dereitos afectan tanto ao resumo da tese como ao seu contido Los titulares de los derechos de propiedad intelectual autorizan la visualización del contenido de esta tesis a través de Internet, así como su reproducción, grabación en soporte informático o impresión para su uso privado o con fines de investigación. En ningún caso se permite el uso lucrativo de este documento. Estos derechos afectan tanto al resumen de la tesis como a su contenido | |
| dc.rights.accessRights | open access | |
| dc.subject | Salud podológica | |
| dc.subject | Calidad de vida | |
| dc.subject | Discapacidad | |
| dc.subject | Infancia | |
| dc.subject | Adolescencia | |
| dc.subject | Marruecos | |
| dc.subject | Camerún | |
| dc.subject | Cooperación sanitaria internacional | |
| dc.subject | Prevalencia | |
| dc.subject | Salud global | |
| dc.subject | Saúde podolóxica | |
| dc.subject | Calidade de vida | |
| dc.subject | Discapacidade | |
| dc.subject | Marroco | |
| dc.subject | Saúde global | |
| dc.subject | Foot health | |
| dc.subject | Quality of life | |
| dc.subject | Disability | |
| dc.subject | Childhood | |
| dc.subject | Adolescence | |
| dc.subject | Morocco | |
| dc.subject | Cameroon | |
| dc.subject | international healthcare cooperation | |
| dc.subject | Prevalence | |
| dc.subject | Global health | |
| dc.title | Salud podológica y calidad de vida en contextos de cooperación internacional : estudio de prevalencia en Marruecos y Camerún | |
| dc.type | doctoral thesis | |
| dspace.entity.type | Publication | |
| relation.isAdvisorOfPublication | 27c5a3e1-b1e1-4bc4-bc26-eae066d2fdbc | |
| relation.isAdvisorOfPublication.latestForDiscovery | 27c5a3e1-b1e1-4bc4-bc26-eae066d2fdbc |
Files
Original bundle
1 - 1 of 1
Loading...
- Name:
- GrelaFariña_Marta_TD_2026.pdf
- Size:
- 126.18 MB
- Format:
- Adobe Portable Document Format

