Ciencia, tecnología y comercio marítimo. La Exposición Marítima de Barcelona en 1872
| UDC.coleccion | Investigación | |
| UDC.departamento | Proxectos Arquitectónicos, Urbanismo e Composición | |
| UDC.endPage | 156 | |
| UDC.grupoInv | Grupo de Estudos Territoriais (GET) | |
| UDC.issue | 22 | |
| UDC.journalTitle | Barcelona: quaderns d'història | |
| UDC.startPage | 143 | |
| dc.contributor.author | Tapia-Gómez, Maricarmen | |
| dc.date.accessioned | 2026-06-09T15:32:24Z | |
| dc.date.available | 2026-06-09T15:32:24Z | |
| dc.date.issued | 2015 | |
| dc.description.abstract | [Resumen] Con el estudio de la Primera Exposición Marítima Española, realizada en Barcelona en 1872, esta comunicación pretende ampliar los conocimientos sobre la actividad marítima en la ciudad, así como sobre la institución que organizó esta y otras importantes Exposiciones: la Sociedad Económica Barcelonesa de Amigos del País. Para su realización, se ha trabajado sobre fuentes primarias de los archivos de la Sociedad Económica, en especial la documentación de sus actividades durante el año 1872 y los expedientes y documentos de la Exposición; entre ellos, el manuscrito del expediente general, que fue redactado por la Comisión Organizadora de la Exposición Marítima. También se ha utilizado como referencia el libro Exposiciones Marítima, Agrícola y Artística, celebradas en Barcelona en 1872, escrito por el presidente de dicha Comisión, Agustí Urgellés de Tovar, publicado en 1873 y que explica el desarrollo de estas muestras e incluye, entre otros datos, el catálogo de expositores que ha servido de base documental para el estudio de los participantes, los productos expuestos y su procedencia. A través del estudio de la Exposición Marítima se pueden unir piezas para la mejor comprensión de las relaciones que existían entre la ciencia, la tecnología y el comercio marítimo en un contexto de inestabilidad política y económica, como puede observarse al analizar a los organizadores, jurado, instituciones patrocinadoras y expositores de la muestra. La ciencia y la tecnología, sus avances y beneficios para la sociedad, formaron parte significativa de las discusiones en el seno de la Sociedad Económica, así como de los argumentos para realizar esta exposición y otras iniciativas. De hecho, la organización de una exposición respondía a la necesidad pedagógica de la Sociedad Económica de difundir y hacer partícipe a la población de las capacidades locales y de los avances en la técnica. Estos grandes objetivos, como veremos, contrastan fuertemente con la calidad de los objetos expuestos. Mediante el estudio del catálogo, nos podemos hacer una idea del alcance de las ciencias y técnicas mostradas, que fue exiguo en comparación con las exposiciones de otros países. El interés de la Exposición Marítima radica tanto en su carácter precursor como en el reflejo de las modestas circunstancias en que se encontraba la actividad marítima en nuestro país. Es una muestra de los intentos por dar salida a la crisis del comercio marítimo, que hallaba sus causas en un proceso mucho mayor: la expansión comercial de los nuevos imperios. Por otra parte, esta muestra se enmarca en el contexto del resto de las exposiciones organizadas en Barcelona a partir de la segunda mitad del XIX, que para sus organizadores tenían la clara función de servir de experiencias para una gran Exposición en la ciudad, que se logró a finales del siglo con la Universal de 1888. | |
| dc.description.abstract | [Abstract] With the study of the First Spanish Maritime Exhibition, held in Barcelona in 1872, this paper aims to expand knowledge about maritime activity in the city, as well as about the institution that organized this and other important exhibitions: the Sociedad Económica Barcelonesa de Amigos del País (Barcelonese Economic Society of Friends of the Country). To achieve this, primary sources from the archives of the Economic Society have been analyzed, especially the documentation of its activities during the year 1872 and the files and records of the Exhibition; among them, the manuscript of the general file, which was drafted by the Organizing Committee of the Maritime Exhibition. The book Exposiciones Marítima, Agrícola y Artística, celebradas en Barcelona en 1872 (Maritime, Agricultural and Art Exhibitions, held in Barcelona in 1872)—written by the president of said Committee, Agustí Urgellés de Tovar, and published in 1873—has also been used as a reference. This book explains the development of these showcases and includes, among other data, the exhibitors' catalog, which has served as the documentary basis for studying the participants, the products on display, and their origin. Through the study of the Maritime Exhibition, pieces can be put together for a better understanding of the relationships that existed between science, technology, and maritime commerce within a context of political and economic instability, as can be observed when analyzing the organizers, jury, sponsoring institutions, and exhibitors of the event. Science and technology, their advancements, and their benefits for society were a significant part of the discussions within the Economic Society, as well as part of the arguments for organizing this exhibition and other initiatives. In fact, organizing an exhibition responded to the Economic Society's pedagogical need to disseminate and involve the population in local capabilities and technical progress. These grand objectives, as we will see, contrast sharply with the quality of the objects exhibited. By studying the catalog, we can get an idea of the scope of the sciences and techniques shown, which was meager in comparison to exhibitions in other countries. The interest of the Maritime Exhibition lies both in its pioneering nature and in its reflection of the modest circumstances surrounding maritime activity in our country. It is an example of the attempts to find a way out of the maritime trade crisis, the causes of which lay in a much larger process: the commercial expansion of the new empires. Furthermore, this exhibition is framed within the context of the rest of the showcases organized in Barcelona starting from the second half of the 19th century, which, for their organizers, had the clear function of serving as trials for a major exhibition in the city—an achievement reached at the end of the century with the 1888 Universal Exposition. | |
| dc.description.abstract | [Resumo] Co estudo da Primeira Exposición Marítima Española, realizada en Barcelona en 1872, esta comunicación pretende ampliar os coñecementos sobre a actividade marítima na cidade, así como sobre a institución que organizou esta e outras importantes Exposicións: a Sociedad Económica Barcelonesa de Amigos del País. Para a súa realización, traballouse sobre fontes primarias dos arquivos da Sociedade Económica, en especial a documentación das súas actividades durante o ano 1872 e os expedientes e documentos da Exposición; entre eles, o manuscrito do expediente xeral, que foi redactado pola Comisión Organizadora da Exposición Marítima. Tamén se utilizou como referencia o libro Exposiciones Marítima, Agrícola y Artística, celebradas en Barcelona en 1872, escrito polo presidente de dita Comisión, Agustí Urgellés de Tovar, publicado en 1873 e que explica o desenvolvemento destas mostras e inclúe, entre outros datos, o catálogo de expositores que serviu de base documental para o estudo dos participantes, os produtos expostos e a súa procedencia. A través do estudo da Exposición Marítima pódense unir pezas para a mellor comprensión das relacións que existían entre a ciencia, a tecnoloxía e o comercio marítimo nun contexto de inestabilidade política e económica, como pode observarse ao analizar os organizadores, xurado, institucións patrocinadoras e expositores da mostra. A ciencia e a tecnoloxía, os seus avances e beneficios para a sociedade, formaron parte significativa das discusións no seo da Sociedade Económica, así como dos argumentos para realizar esta exposición e outras iniciativas. De feito, la organización dunha exposición respondía á necesidade pedagóxica da Sociedade Económica de difundir e facer partícipe á poboación das capacidades locais e dos avances na técnica. Estes grandes obxectivos, como veremos, contrastan fortemente coa calidade dos obxectos expostos. Mediante o estudo do catálogo, podémonos facer unha idea do alcance das ciencias e técnicas amosadas, que foi exiguo en comparación coas exposicións doutros países. O interese da Exposición Marítima radica tanto no seu carácter precursor como no reflexo das modestas circunstancias en que se atopaba a actividade marítima no noso país. É unha mostra dos intentos por dar saída á crise do comercio marítimo, que achaba as súas causas nun proceso moito maior: a expansión comercial dos novos imperios. Por outra banda, esta mostra enmárcase no contexto do resto das exposicións organizadas en Barcelona a partir da segunda metade do século XIX, que para os seus organizadores tiñan a clara función de servir de experiencias para unha gran Exposición na cidade, que se logrou a finais do século co lusa de 1888. | |
| dc.identifier.citation | Tapia Gómez, Maricarmen. «Ciencia, tecnología y comercio marítimo. La Exposición Marítima de Barcelona en 1872». Barcelona quaderns d’història, 2015, núm. 22, p. 143, https://raco.cat/index.php/BCNQuadernsHistoria/article/view/304174. | |
| dc.identifier.issn | 1135-3058 | |
| dc.identifier.issn | 2339-9805 | |
| dc.identifier.uri | https://hdl.handle.net/2183/48555 | |
| dc.language.iso | spa | |
| dc.publisher | Institut Municipal d'Història (Barcelona) | |
| dc.relation.uri | https://raco.cat/index.php/BCNQuadernsHistoria/article/view/304174 | |
| dc.rights.accessRights | open access | |
| dc.subject | Exposición Marítima | |
| dc.subject | Maritime Exhibition | |
| dc.subject | Exposición Marítima | |
| dc.subject | Barcelona | |
| dc.subject | Innovación tecnológica | |
| dc.subject | Technological innovation | |
| dc.subject | Innovación tecnolóxica | |
| dc.subject | Comercio marítimo | |
| dc.subject | Maritime commerce | |
| dc.title | Ciencia, tecnología y comercio marítimo. La Exposición Marítima de Barcelona en 1872 | |
| dc.type | journal article | |
| dc.type.hasVersion | AM | |
| dspace.entity.type | Publication |
Files
Original bundle
1 - 1 of 1
Loading...
- Name:
- Maricarmen_Tapia_2015_Ciencia_tecnología_y_comercio_marítimo.pdf
- Size:
- 94.48 KB
- Format:
- Adobe Portable Document Format

