Análisis del diseño universal en los juegos y deportes tradicionales canarios para favorecer la inclusión de personas con discapacidad

UDC.coleccionTraballos académicos
UDC.tipotrabTFG
UDC.titulacionGrao en Terapia Ocupacional
dc.contributor.advisorGarabal-Barbeira, Jessica
dc.contributor.advisorGonzález Iglesias, Sara
dc.contributor.authorMorín Gómez, Aithiane
dc.date.accessioned2026-09-30T09:39:10Z
dc.date.available2026-09-30T09:39:10Z
dc.date.issued2026-06
dc.description.abstract[Resumen] Introducción: Los juegos y deportes tradicionales canarios forman parte del patrimonio cultural del Archipiélago y favorecen la identidad, el ocio y la participación social. Sin embargo, las personas con discapacidad encuentran barreras que dificultan su acceso y participación. En este contexto, el Diseño Universal y la Terapia Ocupacional aportan estrategias para promover prácticas más accesibles e inclusivas. Objetivo: Analizar la aplicación del Diseño Universal (DU) en los juegos y deportes tradicionales canarios como herramienta para favorecer la inclusión y la participación de las personas con discapacidad. Metodología: Se realizó un estudio mixto, descriptivo y observacional, desarrollado mediante una metodología de Aprendizaje-Servicio (ApS). Resultados: Los juegos y deportes tradicionales canarios mostraron distintos niveles de adaptabilidad e inclusión. La tángana y el teje canario destacaron por su flexibilidad y menor complejidad motora, mientras que el palo canario, la pelotamano y la lucha canaria presentaron mayores barreras motoras y visuales. Muchas de estas limitaciones podrían reducirse mediante adaptaciones sencillas en materiales, reglas o apoyos sensoriales. Conclusiones: Los juegos y deportes tradicionales canarios poseen un importante valor cultural y potencial inclusivo, aunque su diseño tradicional sigue generando barreras para las personas con discapacidad. La aplicación de los principios de Diseño Universal y de estrategias de adaptación podría promover una participación más accesible, equitativa y significativa.
dc.description.abstract[Resumo] Introdución: Os xogos e deportes tradicionais canarios forman parte do patrimonio cultural do Arquipélago e favorecen a identidade, o ocio e a participación social. Sen embargo, as persoas con discapacidade atopan barreiras que dificultan o acceso e participación. Neste contexto, o Deseño Universal e a Terapia Ocupacional aportan estratexias para promover prácticas máis accesibles e inclusivas. Obxectivo: Analizar a aplicación do Deseño Universal (DU) nos xogos e deportes tradicionais canarios como ferramenta para favorecer a inclusión e a participación das persoas con discapacidade. Metodoloxía: Realizouse un estudo mixto, descriptivo e observacional, desarrollado mediante unha metodoloxía de Aprendizaxe-Servizo (ApS). Resultados: Os xogos e deportes tradicionais canarios mostraron distintos niveis de adaptabilidade e inclusión. A tángana e o teje canario destacaron pola súa flexibilidade e menor complexidade motora, mentres que o palo canario, a pelotamano e a lucha canaria presentaron maiores barreiras motoras e visuais. Moitas destas limitacións poderían reducirse mediante adaptacións sinxelas en materiais, regras ou apoios sensoriais. Conclusións: Os xogos e deportes tradicionais canarios posúen un importante valor cultural e potencial inclusivo, ainda que o seu deseño tradicional segue xerando barreiras para as persoas con discapacidade. A aplicación dos principios do Deseño Universal e de estratexias de adaptacións podería promover unha participación máis accesible, equitativa e significativa.
dc.description.abstract[Abstract] Introduction: Canarian traditional games and sports are an integral part of the Archipelago's cultural heritage, fostering identity, leisure, and social participation. However, individuals with disabilities face barriers that hinder their access and involvement. In this context, Universal Design and Occupational Therapy provide key strategies to promote more accessible and inclusive practices. Objective: To analyze the application of Universal Design (UD) in Canarian traditional games and sports as a tool to foster the inclusion and participation of people with disabilities. Methodology: A mixed, descriptive, and observational study was conducted, developed through a Service-Learning methodology (SL). Results: anarian traditional games and sports showed varying degrees of adaptability and inclusion. La tángana and el teje canario stood out for their flexibility and lower motor complexity, whereas el palo canario, la pelotamano, and la lucha canaria presented higher motor and visual barriers. Many of these limitations could be reduced through simple adaptations to materials, rules, or sensory supports. Conclusions: Canarian traditional games and sports possess significant cultural value and inclusive potential, although their traditional design continues to create barriers for people with disabilities. Applying the principles of Universal Design and adaptation strategies could promote more accessible, equitable, and meaningful participation.
dc.description.traballosTraballo fin de grao (UDC.FCS). Terapia Ocupacional. Curso 2025/2026
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/2183/49520
dc.language.isospa
dc.rightsOs titulares dos dereitos de autor autorizan a visualización do contido desta obra a través de Internet, así como a súa reprodución, gravación en soporte informático ou impresión para uso privado ou con fins de investigación. En ningún caso se permite o uso lucrativo deste documento. Estes dereitos afectan tanto ao resumo da obra como ao seu contido. Los titulares de los derechos de propiedad intelectual autorizan la visualización del contenido de este trabajo a través de Internet, así como su reproducción, grabación en soporte informático o impresión para su uso privado o con fines de investigación. En ningún caso se permite el uso lucrativo de este documento. Estos derechos afectan tanto al resumen del trabajo como a su contenido.
dc.rights.accessRightsopen access
dc.subjectDiscapacidad
dc.subjectDiseño universal
dc.subjectInclusión
dc.subjectJuegos y deportes tradicionales canarios
dc.subjectParticipación ocupacional
dc.subjectTerapia ocupacional
dc.subjectDiscapacidade
dc.subjectDeseño universal
dc.subjectXogos e deportes tradicionais canarios
dc.subjectDisability
dc.subjectUniversal design
dc.subjectInclusion
dc.subjectCanarian traditional games and sports
dc.subjectOccupational participation
dc.subjectOccupatonal therapy
dc.titleAnálisis del diseño universal en los juegos y deportes tradicionales canarios para favorecer la inclusión de personas con discapacidad
dc.typebachelor thesis
dspace.entity.typePublication
relation.isAdvisorOfPublication43db4ec4-9cd4-492f-9ace-2ae00c7d82c8
relation.isAdvisorOfPublication.latestForDiscovery43db4ec4-9cd4-492f-9ace-2ae00c7d82c8

Files

Original bundle

Now showing 1 - 1 of 1
Loading...
Thumbnail Image
Name:
MorinGomez_ Aithiane_TFG_2026.pdf
Size:
1.83 MB
Format:
Adobe Portable Document Format