Los sistemas de trabajo de alto rendimiento en el sector turístico: variables de la black box y su impacto en el absentismo, la rotación, la productividad y la accidentabilidad laboral

Loading...
Thumbnail Image

Identifiers

Publication date

Authors

Montañés Sánchez, Javier

Other responsabilities

Journal Title

Bibliographic citation

Type of academic work

Abstract

[Resumo] Esta tese doutoral aborda un problema central na xestión dos recursos humanos: comprender como os Sistemas de Traballo de Alto Rendemento (STAR) inflúen nos resultados organizativos e na experiencia dos traballadores e traballadoras do sector turístico, caracterizado pola alta rotación, a estacionalidade e a dependencia do capital humano. Parte da premisa de que a eficacia na xestión das persoas non depende de prácticas illadas, senón da súa integración coherente en sistemas que xeren sinerxías e activen as variables mediadoras da “caixa negra” dos recursos humanos. O obxectivo principal é analizar a relación entre os STAR e os indicadores ARPA (absentismo, rotación, produtividade e accidentalidade) desde a percepción dos empregados. A metodoloxía combina un enfoque mixto: unha fase cualitativa baseada nunha revisión sistemática e nun análise bibliométrico, e unha fase cuantitativa mediante un estudo transversal e multinivel con cuestionario adaptado do modelo de Lawler (1986). Os resultados mostran relacións significativas entre STAR e ARPA, mediadas pola motivación, a satisfacción e o compromiso. A partir diso fórmúlase o Modelo GUIDE, un marco integrador que combina coherencia interna e externa nas prácticas de recursos humanos, achegando evidencia aplicable para mellorar o rendemento e a xestión do talento no sector turístico. Palabras
[Resumen] Esta tesis doctoral aborda un problema central en la gestión de los recursos humanos: comprender cómo los Sistemas de Trabajo de Alto Rendimiento (STAR) influyen en los resultados organizativos y en la experiencia de los trabajadores del sector turístico, caracterizado por alta rotación, estacionalidad y dependencia del capital humano. Parte de la premisa de que la eficacia en la gestión de personas no depende de prácticas aisladas, sino de su integración coherente en sistemas que generen sinergias y activen las variables mediadoras de la “caja negra” de los recursos humanos. El objetivo principal es analizar la relación entre los STAR y los indicadores ARPA (absentismo, rotación, productividad y accidentabilidad) desde la percepción de los empleados. La metodología combina un enfoque mixto: una fase cualitativa basada en revisión sistemática y análisis bibliométrico, y una fase cuantitativa mediante estudio transversal y multinivel con cuestionario adaptado del modelo de Lawler (1986). Los resultados muestran relaciones significativas entre STAR y ARPA, mediadas por motivación, satisfacción y compromiso. A partir de ello se formula el Modelo GUIDE, un marco integrador que combina coherencia interna y externa en las prácticas de recursos humanos, aportando evidencia aplicable para mejorar el rendimiento y la gestión del talento en el sector turístico.
[Abstract] This doctoral thesis addresses a central problem in human resource management: understanding how High-Performance Work Systems (HPWS or STAR) influence organizational outcomes and the experience of workers in the tourism sector, characterized by high turnover, seasonality, and dependence on human capital. It starts from the premise that the effectiveness of people management does not depend on isolated practices, but on their coherent integration into systems that generate synergies and activate the mediating variables of the “black box” of human resources. The main objective is to analyze the relationship between STAR and the ARPA indicators (absenteeism, turnover, productivity, and accident rate) from the employees’ perception. The methodology combines a mixed approach: a qualitative phase based on a systematic review and bibliometric analysis, and a quantitative phase through a cross-sectional and multilevel study using a questionnaire adapted from Lawler’s (1986) model. The results show significant relationships between STAR and ARPA, mediated by motivation, satisfaction, and commitment. Based on these findings, the GUIDE Model is proposed—an integrative framework that combines internal and external coherence in human resource practices, providing applicable evidence to improve performance and talent management in the tourism sector

Description

Editor version

Rights

Os titulares dos dereitos de propiedade intelectual autorizan a visualización do contido desta tese a través de Internet, así como a súa reprodución, gravación en soporte informático ou impresión para o seu uso privado e/ou con fins de estudo e de investigación. En ningún caso se permite o uso lucrativo deste documento. Estes dereitos afectan tanto ao resumo da tese como ao seu contido Los titulares de los derechos de propiedad intelectual autorizan la visualización del contenido de esta tesis a través de Internet, así como su reproducción, grabación en soporte informático o impresión para su uso privado o con fines de investigación. En ningún caso se permite el uso lucrativo de este documento. Estos derechos afectan tanto al resumen de la tesis como a su contenido