Estrategias de enfermería para la prevención de errores de medicación en urgencias: revisión sistemática

UDC.coleccionTraballos académicos
UDC.tipotrabTFG
UDC.titulacionGrao en Enfermaría (A Coruña)
dc.contributor.advisorRamudo Cela, Luis
dc.contributor.authorAreoso López, Adela
dc.date.accessioned2026-10-02T05:45:39Z
dc.date.available2026-10-02T05:45:39Z
dc.date.issued2026-06
dc.description.abstract[Resumen] Introducción: La seguridad del paciente es uno de los pilares más importantes de la calidad asistencial, donde la enfermería desempeña un papel fundamental. Los errores de medicación (EM) son una de las principales causas de daños prevenibles a nivel mundial, especialmente en entornos de alta complejidad como el Servicio de Urgencias (SU), donde la elevada presión asistencial, la rapidez en la toma de decisiones y el uso de fármacos de alto riesgo crean un escenario vulnerable. Objetivos: Identificar y analizar los errores de medicación más frecuentes del personal de enfermería en los SU, así como evaluar el impacto de las estrategias de seguridad en la reducción de su incidencia. Como objetivos específicos, conocer las causas, factores asociados y determinar las medidas preventivas más eficaces según la evidencia actual. Metodología: Se realizó una búsqueda bibliográfica llevada a cabo entre febrero y marzo de 2026 en las bases de datos PubMed y Scopus, utilizando descriptores DeCS y MeSH. Tras una identificación inicial de 1.911 resultados, se aplicaron los criterios de inclusión y exclusión, seleccionando finalmente 8 artículos. La calidad metodológica se evaluó mediante CASPe y JBI, adaptadas al diseño de cada investigación. Resultados: El análisis de los estudios reveló una prevalencia media de errores del 22,6%, con una incidencia crítica en la administración intravenosa que alcanzó el 83,3% de las intervenciones observadas. La tipología de error predominante fue la velocidad de infusión incorrecta, seguida de fallos en la dosificación y omisiones. La fatiga del personal, las interrupciones constantes y el uso de órdenes verbales se identificaron como los factores de riesgo más significativos en el entorno de urgencias. Conclusiones: Los EM son fenómenos multifactoriales concentrados en la fase de administración, competencia ligada directamente a la práctica enfermera. La implementación de estrategias protocolizadas, junto con tecnologías de apoyo, son medidas eficaces que reducen su incidencia respecto a la práctica habitual.
dc.description.abstract[Resumo] Introdución: A seguridade do paciente é un dos piares máis importantes da calidade asistencial, onde a enfermaría desempeña un rol fundamental. Os erros de medicación (EM) son unha das principais causas de danos preveni-bles mundialmente, especialmente en contornas de alta complexidade como é o Servizo de Urxencias (SU), onde a elevada presión asistencial, a rapidez na toma de decisión e o uso de fármacos de alto risco crean un escenario vulne-rable. Obxectivos: Identificar e analizar os EM máis comúns cometidos polo persoal de enfermaría nos SU, así como avaliar o impacto das estratexias de seguri-dade na reducción de súa incidencia. Como obxectivos específicos, coñecer as causas e os factores asociados e determinar as medidas preventivas máis eficaces baseadas na evidencia actual. Metodoloxía: Realizouse una búsqueda bibliográfica levada a cabo entre fe-breiro e marzo de 2026 nas bases de datos PubMed e Scopus, empregando descritores DeCS e MeSH. Tras unha identificación inicial de 1.911resultados, aplicáronse os criterios de inclusión e exclusión, seleccionando finalmente 8 artigos. A calidade metodolóxica avaliouse empregando CaspE e JBI, adapta-das ao deseño de cada investigación. Resultados: A análise dos estudos revelou unha prevalencia media de erros do 22,6%, cunha incidencia crítica na administración intravenosa que alcanzou o 83,3% das intervencións observadas. O tipo de erro máis común foi a taxa de infusión incorrecta, seguida de erros de dosificación e omisións. O cansanzo do persoal, as interrupcións constantes e o uso de ordes verbais identificáronse como os factores de risco máis significativos no contexto do servizo de urxen-cias. Conclusións: Os EM son fenómenos multifactoriales concentrados na fase de administración, competencia ligada directamente á práctica de enfermaría. A implantación de estratexias protocolizadas, xunto con tecnoloxías de apoio, son medidas eficaces que reducen a súa incidencia respecto á práctica habi-tual.
dc.description.abstract[Abstract] Introduction: Patient safety is one of the most important pillars of quality of care, and nursing plays a fundamental role in this área. Medication errors (MEs) are one of the leading causes of preventable harm worldwide, especially in highly complex settings such as the Emergency Department (ED), where high clinical pressure, rapid decision-making, and the use of high-risk drugs create a vulnerable environment. Objectives: To identify and analyse the most common ME made by nursing staff in ED, as well as to assess the impact of strategies on reducing their inci-dence. Specific objectives include identifying the causes and associated factors and determining the most effective preventive measure based on current evi-dence. Methodology: A literature search was conducted between February and March 2026 in the PubMed and Scopus databases, using DeCS and MeSH descrip-tors. After an initial identification of 1,911 results, inclusión and exclusión criteria were applied, ultimately selecting 8 articles. Methodological quality was asses-sed using CASPe and JBI, adapted to the design of each study. Results: Analysis of the studies revealed a mean error prevalence of 22.6%, with a critical incidence in intravenous administration reaching 83.3% of the ob-served interventions. The most common type of error was incorrect infusion rate, followed by dosing errors and omissions. Staff fatigue, constant interrup-tions and the use of verbal orders were identified as the most significant risk factors in the emergency department setting. Conclusions: Medication errors are multifactorial phenomena concentrated in the administration phase, an area directly linked to nursing practice. The imple-mentation of standardised protocols, together with supporting technologies, are effective measures that reduce their incidence compared to standard practice.
dc.description.traballosTraballo fin de grao (UDC.EUEAC). Enfermaría. Curso 2025/2026
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/2183/49575
dc.language.isospa
dc.rightsOs titulares dos dereitos de autor autorizan a visualización do contido desta obra a través de Internet, así como a súa reprodución, gravación en soporte informático ou impresión para uso privado ou con fins de investigación. En ningún caso se permite o uso lucrativo deste documento. Estes dereitos afectan tanto ao resumo da obra como ao seu contido. Los titulares de los derechos de propiedad intelectual autorizan la visualización del contenido de este trabajo a través de Internet, así como su reproducción, grabación en soporte informático o impresión para su uso privado o con fines de investigación. En ningún caso se permite el uso lucrativo de este documento. Estos derechos afectan tanto al resumen del trabajo como a su contenido.
dc.rights.accessRightsopen access
dc.subjectErrores de medicación
dc.subjectSeguridad del paciente
dc.subjectServicios de Urgencia Hospitalarios
dc.subjectEnfermería
dc.subjectAdministración de medicamentos
dc.subjectErros de medicación
dc.subjectSeguridade do paciente
dc.subjectServizos de Urxencia Hospitalarios
dc.subjectMedication errors
dc.subjectPatient safety
dc.subjectHospital A&E departments
dc.subjectNursing
dc.subjectMedication administration
dc.titleEstrategias de enfermería para la prevención de errores de medicación en urgencias: revisión sistemática
dc.typebachelor thesis
dspace.entity.typePublication

Files

Original bundle

Now showing 1 - 1 of 1
Loading...
Thumbnail Image
Name:
AreosoLopez_Adela_TFG_2026.pdf
Size:
1014.5 KB
Format:
Adobe Portable Document Format