Estudio de los factores responsables de la mala respuesta ponderal en los pacientes sometidos a cirugía bariátrica

UDC.coleccionTeses
UDC.titulacionPrograma Oficial de Doutoramento en Ciencias da Saúde
dc.contributor.advisorCordido, Fernando
dc.contributor.advisorSangiao-Alvarellos, Susana
dc.contributor.authorUrones, P.
dc.date.accessioned2026-04-14T18:04:17Z
dc.date.available2026-04-14T18:04:17Z
dc.date.issued2025
dc.description.abstract[Abstract] Background: bariatric surgery (BS) is the most effective long-term treatment for severe obesity. A substantial proportion of patients exhibit insufficient weight loss (IWL) following the surgical procedure. Identifying the factors underpinning this suboptimal response would allow optimization of patient selection and perioperative management. Objectives: to determine which anthropometric, clinical, sociodemographic, psychosocial, and behavioral variables can predict or influence a poor response to bariatric surgery (BS) at 12 months, operationalized as insufficient weight loss (IWL) defined by the percentage of excess weight loss (% EWL), as well as to identify variables associated with a better response. To evaluate, from a gender perspective, the different study variables and their evolution over one year. Materials and Methods: an observational longitudinal study was conducted, recruiting 120 patients at the preoperative stage of bariatric surgery (BS) with follow-up at 3, 6, and 12 months (2019–2023). Anthropometric, clinical, and sociodemographic parameters were collected, and, via health questionnaires, psychosocial and behavioral variables were recorded. Main Results: the variables associated with a lower % EWL are: a high preoperative body mass index (BMI), particularly ≥50 kg/m²; and, at the behavioral level, persistent loss of control eating and a “night-eating” pattern. Conversely, variables associated with a better response to bariatric surgery (BS) include: choice of surgical technique, presenting for surgery with strong motivation, being prepared for change, keeping a food self-monitoring log, and adhering to all follow-up visits. In sex-stratified analyses, women achieved a higher %EWL; however, this finding should be interpreted with caution, as it coexists with a worse baseline cardiometabolic profile in men. Conclusions: variables associated with a lower % EWL include: a high preoperative body mass index (BMI), particularly ≥50 kg/m²; and, on the behavioral plane, persistence of loss of control eating and a night eating pattern. Conversely, variables associated with a better response to bariatric surgery (BS) include: the choice of surgical technique, entering the procedure with motivation, readiness for change, keeping a self-monitoring food record, and maintaining adherence to all follow-up visits. In sex-stratified analyses, women achieved a higher % EWL; however, this finding should be interpreted with caution, as it coexists with a worse baseline cardiometabolic profile among men.
dc.description.abstract[Resumo] Antecedentes: a cirurxía bariátrica (CB) é o tratamento máis eficaz a longo prazo para a obesidade grave. Unha proporción relevante de pacientes presenta unha perda ponderal insuficiente (IWL) tras a intervención cirúrxica. Identificar os factores responsables desta resposta subóptima permitiría optimizar a selección dos pacientes e o manexo perioperatorio. Obxectivos: determinar que variables antropométricas, clínicas, sociodemográficas, psicosociais e comportamentais poden predicir ou influír nunha mala resposta á cirurxía bariátrica (CB) aos 12 meses, operativizada como perda ponderal insuficiente (IWL) definida pola porcentaxe de exceso de peso perdido (%EPP), así como identificar as variables que se asocian a unha mellor resposta. Avaliar, con perspectiva de xénero, as diferentes variables do estudo e a súa evolución ao longo dun ano. Materiais e métodos levouse a cabo un estudo observacional longitudinal, con recrutamento de 120 pacientes no momento preoperatorio da cirurxía bariátrica (CB) e seguimento aos 3, 6 e 12 meses (período 2019–2023). Recolléronse parámetros antropométricos, clínicos e sociodemográficos e, a través de cuestionarios de saúde, recolléronse tamén variables psicosociais e comportamentais. Resultados principais: as variables que se relacionan cun menor % EPP son: un índice de masa corporal (IMC) preoperatorio elevado, especialmente ≥50 kg/m²; e, no plano comportamental, a persistencia da perda de control ao comer e o patrón de inxesta nocturna. Pola contra, as variables asociadas a unha mellor resposta á cirurxía bariátrica (CB) son: a elección da técnica cirúrxica, chegar á intervención con motivación, estar preparados para o cambio, levar un autorrexistro das comidas e manter a adhesión a todas as revisións. Na análise por sexos, as mulleres acadaron un maior % EPP; non obstante, este achado debe interpretarse con cautela, xa que convive cun peor perfil cardiometabólico basal nos homes. Conclusións: as variables que se relacionan cun menor % EPP son: un índice de masa corporal (IMC) preoperatorio elevado, especialmente ≥50 kg/m²; e, no ámbito condutual, a persistencia da perda de control na inxesta e o patrón de alimentación nocturna. Pola contra, as variables que amosan relación cunha mellor resposta á cirurxía bariátrica (CB) son: a elección da técnica cirúrxica, chegar á intervención con motivación, a disposición para o cambio, levar un autorrexistro das comidas e manter a adherencia a todas as revisións de seguimento. Na análise por sexos, as mulleres acadaron un maior % EPP; con todo, este achado debe interpretarse con cautela, xa que convive cun peor perfil cardiometabólico basal nos homes
dc.description.abstract[Resumen] Antecedentes: la cirugía bariátrica (CB) es el tratamiento más eficaz a largo plazo para la obesidad severa. Una proporción relevante de pacientes presenta pérdida de peso insuficiente (IWL) tras la intervención quirúrgica. Identificar los factores responsables de esta respuesta subóptima permitiría optimizar la selección y el manejo perioperatorio. Objetivos: determinar que variables antropométricas, clínicas, sociodemográficas, psicosociales y conductuales pueden predecir/influir en una mala respuesta a la CB a los 12 meses, basándonos en una IWL según el porcentaje de exceso de peso perdido (% EPP), así como conocer que variables se asocian a una mejor respuesta. Evaluar con perspectiva de género las diferentes variables del estudio y su evolución a lo largo de un año. Material y método: se llevó a cabo un estudio observacional longitudinal con reclutamiento de de 120 pacientes en el momento preoperatorio de CB y con seguimiento a 3, 6 y 12 meses (periodo 2019 - 2023). Se recogieron parámetros antropométricos, clínicos, sociodemográficos, y a través de cuestionarios de salud, variables psicosociales y conductuales. Resultados principales: las variables que se relacionan con un menor % EPP son: un elevado índice de masa corporal (IMC) preoperatorio, especialmente aquel ≥ 50 kg/m²; en el plano conductual, la persistencia de la pérdida de control al comer y el patrón de “comedor nocturno”. Por el contrario, aquellas variables que muestran una relación con una mejor respuesta a la CB son: la elección de la técnica quirúrgica, llegar a la intervención con motivación, estar preparados para el cambio, llevar un autorregistro de comidas y mantener la adherencia a todas las revisiones. En el análisis por sexos, las mujeres lograron un mayor % EPP, aunque este hallazgo debe tomarse con cautela, puesto que convive con un peor perfil cardiometabólico basal en hombres. Conclusiones: las variables asociadas a una mala respuesta a la CB se concentran en el ámbito clínico y conductual. Por ello, intervenciones psicoeducativas, y derivación a cirugía temprana, podrían proporcionar mejores resultados. En el % EPP influyen múltiples factores entre ellos el sexo y la técnica quirúrgica empleada, así como aspectos motivacionales y conductuales. Un abordaje integral, elección de la técnica quirúrgica adecuada, intervenciones psicológicas y acompañamiento clínico podría maximizar el éxito de la CB. La evolución de la CB presenta diferencias relevantes según el sexo, por ello, un soporte emocional en mujeres, así como la reducción de ciertas conductas en hombres junto con estrategias comunes como es el caso de la educación continuada.
dc.description.sponsorshipLa doctoranda ha obtenido la siguiente ayuda económica para la realización de la tesis doctoral: “Programa de ayudas económicas a doctorando y realización de tesis del Consejo General del Colegio General de Enfermería de España 2023/2024”
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/2183/47985
dc.language.isospa
dc.rightsOs titulares dos dereitos de propiedade intelectual autorizan a visualización do contido desta tese a través de Internet, así como a súa reprodución, gravación en soporte informático ou impresión para o seu uso privado e/ou con fins de estudo e de investigación. En ningún caso se permite o uso lucrativo deste documento. Estes dereitos afectan tanto ao resumo da tese como ao seu contido Los titulares de los derechos de propiedad intelectual autorizan la visualización del contenido de esta tesis a través de Internet, así como su reproducción, grabación en soporte informático o impresión para su uso privado o con fines de investigación. En ningún caso se permite el uso lucrativo de este documento. Estos derechos afectan tanto al resumen de la tesis como a su contenido
dc.rights.accessRightsopen access
dc.subjectPerfil cardiometabólico
dc.subjectMasa corporal
dc.subjectObesidad severa
dc.subjectCirurxía bariátrica
dc.subjectBariatric surgery
dc.subjectPerfil cariometabólico basal
dc.subjectCirugía bariátrica
dc.titleEstudio de los factores responsables de la mala respuesta ponderal en los pacientes sometidos a cirugía bariátrica
dc.typedoctoral thesis
dspace.entity.typePublication
relation.isAdvisorOfPublicationdf28f954-c072-4ef1-b629-d6af3945bd92
relation.isAdvisorOfPublicationad7947dc-e24a-4d34-a5d4-890279abcf48
relation.isAdvisorOfPublication.latestForDiscoveryad7947dc-e24a-4d34-a5d4-890279abcf48

Files

Original bundle

Now showing 1 - 1 of 1
Loading...
Thumbnail Image
Name:
UronesCuesta_Paula_TD_2025.pdf
Size:
2.87 MB
Format:
Adobe Portable Document Format