Eficacia de la estimulación transcraneal por corriente directa (tDCS) en pacientes con migraña
| UDC.coleccion | Traballos académicos | |
| UDC.tipotrab | TFG | |
| UDC.titulacion | Grao en Fisioterapia | |
| dc.contributor.advisor | Rivas Neira, Sabela | |
| dc.contributor.author | Vidal Rodríguez, Mateo | |
| dc.date.accessioned | 2026-09-28T09:19:07Z | |
| dc.date.available | 2026-09-28T09:19:07Z | |
| dc.date.issued | 2026-06 | |
| dc.description.abstract | [Resumen] Introducción: La migraña es un trastorno neurológico que suele cursar con fotofobia, fonofobia, náuseas y, en algunos casos, vómitos. Puede clasificarse en función de la presencia o ausencia de aura y de la frecuencia de los episodios, distinguiéndose entre episódica y crónica. Se trata de una de las enfermedades neurológicas más prevalentes a nivel mundial y una importante causa de discapacidad. Asimismo, diversos estudios han señalado una posible relación entre la migraña, el estrés y determinadas comorbilidades, como la depresión. Objetivo: Valorar la eficacia de la estimulación transcraneal por corriente directa (tDCS) en el abordaje de la sintomatología de personas con migraña. Material y métodos: Se llevó a cabo una revisión bibliográfica a través de una búsqueda realizada en cuatro bases de datos: PubMed, PEDro, Scopus y Web of Science. Tras la aplicación de los criterios de inclusión y exclusión, se seleccionaron 13 ensayos clínicos aleatorizados que incluyeron un total de 613 participantes con migraña. Resultados: Los estudios analizados mostraron resultados favorables de la tDCS sobre diferentes variables clínicas asociadas a la migraña, destacando la reducción de la frecuencia e intensidad de los ataques. Asimismo, varios ensayos observaron disminuciones en el consumo de medicación y en los niveles de discapacidad. En cuanto a calidad de vida, los resultados fueron más limitados y heterogéneos. Por otra parte, no fue posible identificar un protocolo de aplicación de referencia debido a la heterogeneidad metodológica existente entre los estudios. Conclusiones: La evidencia disponible sugiere que la tDCS podría contribuir a mejorar la sintomatología de pacientes con migraña, especialmente a corto plazo. Además, los efectos adversos descritos fueron escasos, generalmente leves y transitorios, lo que sugiere un perfil de seguridad favorable. Sin embargo, no fue posible establecer un protocolo óptimo de aplicación ni confirmar con claridad el mantenimiento de los efectos terapéuticos a medio y largo plazo, por lo que son necesarias nuevas investigaciones que permitan consolidar la evidencia disponible. | |
| dc.description.abstract | [Resumo] Introdución: A migraña é un trastorno neurolóxico que soe cursar con fotofobia, fonofobia, náuseas e, nalgúns casos, vómitos. Pode clasificarse en función da presenza ou ausencia de aura e da frecuencia dos episodios, distinguíndose entre episódica e crónica. Trátase dunha das enfermedades neurolóxicas máis prevalentes a nivel mundial e unha importante causa de discapacidade. Asimesmo, diversos estudos sinalaron unha posible relación entre a migraña, o estrés e determinadas comorbilidades, como a depresión. Obxectivo: Valorar a eficacia da estimulación transcraneal por corrente directa (tDCS) na abordaxe da sintomatoloxía de persoas con migraña. Material e métodos: Levouse a cabo unha revisión bibliográfica a través dunha búsqueda realizada en catro bases de datos: PubMed, PEDro, Scopus e Web of Science. Tras a aplicación dos criterios de inclusión e exclusión, seleccionáronse 13 ensaios clínicos aleatorizados que incluíron un total de 613 participantes con migraña. Resultados: Os estudos analizados mostraron resultados favorables da tDCS sobre diferentes variables clínicas asociadas á migraña, destacando a redución da frecuencia e intensidade dos ataques. Asimesmo, varios ensaios observaron diminucións no consumo de medicación e nos niveis de discapacidade. En canto á calidade de vida, os resultados foron máis limitados e heteroxéneos. Por outra parte, non foi posible identificar un protocolo de aplicación de referencia debido á heteroxeneidade metodolóxica existente entre os estudos. Conclusións: A evidencia dispoñile suxire que a tDCS podería contribuir a mellorar a sintomatoloxía de pacientes con migraña, especialmente a corto plazo. Ademais, os efectos adversos descritos foron escasos, xeralmente leves e transitorios, o que suxire un perfil de seguridade favorable. Sin embargo, non foi posible establecer un protocolo óptimo de aplicación nin confirmar con claridade o mantement dos efectos terapéuticos a medio e longo plazo, polo que son necesarias novas investigacións que permitan consolidar a evidencia disponible. | |
| dc.description.abstract | [Abstract] Introduction: Migraine is a neurological disorder that is commonly associated with photophobia, phonophobia, nausea, and, in some cases, vomiting. It can be classified according to the presence or absence of aura and the frequency of episodes, distinguishing between episodic and chronic migraine. Migraine is one of the most prevalent neurological disorders worldwide and a major cause of disability. Furthermore, several studies have suggested a possible relationship between migraine, stress, and certain comorbidities, such as depression. Objective: To assess the effectiveness of transcranial direct current stimulation (tDCS) in managing the symptoms of individuals with migraine. Materials and methods: A literature review was conducted through a search performed in four databases: PubMed, PEDro, Scopus, and Web of Science. After applying the inclusion and exclusion criteria, 13 randomised controlled trials involving a total of 613 participants with migraine were selected. Results: The analysed studies showed favourable effects of tDCS on different clinical variables associated with migraine, particularly in reducing the frequency and intensity of migraine attacks. Several trials also reported reductions in medication use and disability levels. Regarding quality of life, the findings were more limited and heterogeneous. Moreover, it was not possible to identify a standard application protocol due to the methodological heterogeneity among the studies. Conclusions: The available evidence suggests that tDCS may help improve symptoms in patients with migraine, especially in the short term. In addition, the reported adverse effects were infrequent, generally mild, and transient, indicating a favourable safety profile. However, it was not possible to establish an ideal stimulation protocol or to clearly confirm the continuity of therapeutic effects in the medium and long term. Therefore, further research is needed to reinforce the available evidence. | |
| dc.description.traballos | Traballo fin de grao (UDC.FIS). Fisioterapia. Curso 2025/2026 | |
| dc.identifier.uri | https://hdl.handle.net/2183/49475 | |
| dc.language.iso | spa | |
| dc.rights | Os titulares dos dereitos de autor autorizan a visualización do contido desta obra a través de Internet, así como a súa reprodución, gravación en soporte informático ou impresión para uso privado ou con fins de investigación. En ningún caso se permite o uso lucrativo deste documento. Estes dereitos afectan tanto ao resumo da obra como ao seu contido. Los titulares de los derechos de propiedad intelectual autorizan la visualización del contenido de este trabajo a través de Internet, así como su reproducción, grabación en soporte informático o impresión para su uso privado o con fines de investigación. En ningún caso se permite el uso lucrativo de este documento. Estos derechos afectan tanto al resumen del trabajo como a su contenido. | |
| dc.rights.accessRights | open access | |
| dc.subject | Trastornos de migraña | |
| dc.subject | Estimulación transcraneal por corriente directa | |
| dc.subject | Electroestimulación | |
| dc.subject | Modalidades de fisioterapia | |
| dc.subject | Estimulación transcraneal por corrente directa | |
| dc.subject | Migraine disorders | |
| dc.subject | Transcranial direct current stimulation | |
| dc.subject | Electrostimulation | |
| dc.subject | Physical therapy modalities | |
| dc.title | Eficacia de la estimulación transcraneal por corriente directa (tDCS) en pacientes con migraña | |
| dc.title.alternative | Efficacy of transcranial direct current stimulation (tDCS) in patients with migraine | |
| dc.title.alternative | Eficacia da estimulación transcranial por corrente continua (tDCS) en pacientes con migraña | |
| dc.type | bachelor thesis | |
| dspace.entity.type | Publication | |
| relation.isAdvisorOfPublication | 1df8ec13-9add-4b76-ae75-28c3ce693948 | |
| relation.isAdvisorOfPublication.latestForDiscovery | 1df8ec13-9add-4b76-ae75-28c3ce693948 |
Files
Original bundle
1 - 1 of 1
Loading...
- Name:
- VidalRodriguez_Mateo_TFG_2026.pdf
- Size:
- 938.37 KB
- Format:
- Adobe Portable Document Format

