Más allá del refugio: el Superadobe como alternativa habitacional en contextos de emergencia

Loading...
Thumbnail Image

Identifiers

Publication date

Authors

Gabella Blanco, Lydia

Other responsabilities

Universidade da Coruña. Escola Técnica Superior de Arquitectura

Journal Title

Bibliographic citation

Type of academic work

Abstract

[Resumen] Este trabajo surge del análisis de las respuestas habitacionales adoptadas en contextos de conflicto y desastres naturales, fenómenos que afectan de manera desproporcionada a los países en vías de desarrollo y evidencian las limitaciones de las soluciones prefabricadas convencionales, a menudo alejadas de las prácticas culturales y constructivas de las comunidades afectadas. Esta reflexión inicial dio lugar a la investigación de alternativas que permitieran una recuperación rápida del hogar, fomentaran la participación comunitaria y se basaran en materiales accesibles y reconocidos localmente. El objetivo de este estudio es comprender la evolución de las soluciones habitacionales en contextos de emergencia para situar y evaluar el sistema Superadobe dentro de este recorrido, a la vez que se valora su capacidad para acompañar procesos de transición hacia formas de vivienda más estables. Se desarrolla la investigación mediante una revisión histórica y comparativa de refugios tradicionales, refugios del siglo XX y contemporáneos; el análisis de los estándares establecidos por el Manual Esfera (Esfera, 2018); el estudio del Superadobe desde los principios teóricos de su creador y desde la experiencia de autoconstructores; y el análisis de su comportamiento estructural a través de las propiedades físicas y mecánicas de la tierra compactada. Tras este análisis, se desarrolla una propuesta basada en una estrategia habitacional de núcleo ampliable, articulada mediante un domo central y volúmenes auxiliares construidos por fases. Esta propuesta se analiza a través de distintas configuraciones que permiten evaluar su adaptación a diferentes niveles de ocupación, condiciones climáticas y etapas del proceso de recuperación. Los resultados muestran que el Superadobe se inscribe dentro de un amplio conjunto de soluciones basadas en la tierra y que su simplicidad constructiva, su comportamiento estructural y su relación con procesos comunitarios le permiten adaptarse a distintos contextos y necesidades. La conclusión de este trabajo sostiene que el Superadobe constituye una técnica con potencial para responder de forma sensible a las exigencias de la vivienda en emergencia y para fundamentar propuestas coherentes con las realidades locales de las comunidades que podrían habitarla.
[Resumo] Este traballo nace da análise das respostas habitacionais adoptadas en contextos de conflito e desastres naturais, fenómenos que afectaron de maneira desproporcionada aos países en vías de desenvolvemento e evidenciaron as limitacións das solucións prefabricadas convencionais, de maneira cotiá afastadas das prácticas culturais e construtivas das comunidades afectadas. Esta reflexión inicial deu lugar á investigación de alternativas que permitiran unha recuperación rápida do fogar, fomentaran a participación comunitaria e que se basearan en materiais accesibles e recoñecidos localmente. O obxectivo deste estudo é comprender a evolución das solucións habitacionais en contextos de emerxencia para situar e avaliar o sistema Superadobe dentro deste percorrido, valorando a súa capacidade para acompañar procesos de transición de cara formas de vivenda máis estables. Desenvólvese a investigación mediante unha revisión histórica e comparativa de refuxios tradicionais, refuxios do século XX e contemporáneos; a análise dos estándares establecidos polo Manual Esfera (Esfera, 2018), o estudo do Superadobe dende os principios teóricos do seu creador e dende a experiencia de autoconstrutores; e a análise do seu comportamento estrutural a través das propiedades físicas e mecánicas da terra compactada. Trala análise, desenvólvese unha proposta baseada nunha estratexia habitacional de núcleo ampliable, articulada mediante un domo central e volumes auxiliares construídos por fases. Esta proposta analízase a través de distintas configuracións que permiten avaliar a súa adaptación a distintos niveis de ocupación, condicións climáticas e etapas do proceso de recuperación. Os resultados mostran que o Superadobe inscríbese dentro dun amplo conxunto de solucións baseadas na terra e que a súa simplicidade construtiva, o seu comportamento estrutural e a súa relación con procesos comunitarios permítenlle adaptarse a distintos contextos e necesidades. A conclusión deste traballo sostén que o Superadobe constitúe unha técnica con potencial para responder de forma sensible ás esixencias da vivenda en emerxencia e para fundamentar propostas coherentes coas realidades locais das comunidades que podían habitala.
[Abstract] This project results from the analysis of housing responses adopted in contexts of conflict and natural disasters, being phenomena that affected developing countries disproportionately and highlighted the limitations of conventional prefabricated solutions, which are often far removed from the cultural and constructive practices of affected communities. This initial reflection led to the research of alternatives that would allow for a rapid recovery of the household, encourage community participation, and be based on locally accessible and recognized materials. The aim of the study is to understand the evolution of housing solutions in emergency contexts to locate and assess the Superadobe system within this path, while evaluating its ability to accompany transition processes towards more stable forms of housing. The research is developed through a historical and comparative review of traditional shelters, 20th century shelters, and contemporary shelters; the analysis of the standards established by The Sphere Handbook (Sphere,2018); the study of Superadobe based on the theoretical principles of its creator and the experience of self-builders; and the analysis of its structural behaviour through the physical and mechanical properties of compacted earth. After this analysis, a proposal was developed based on an expandable core housing strategy, which is articulated by a central dome and auxiliary volumes built in phases. This proposal is analysed through different configurations that allow for the evaluation of its adaptation to varying occupancy levels, climatic conditions, and stages of the recovery process. The results show that Superadobe is part of a wide range of land-based solutions, and its constructive simplicity, structural behaviour, and relationship with community processes allow it to adapt to different contexts and needs. The conclusion of this work is that Superadobe constitutes a technique with the potential to respond sensitively to the demands of emergency housing and to substantiate proposals consistent with the local realities of the communities that could inhabit it.

Description

Editor version

Rights

Os titulares dos dereitos de autor autorizan a visualización do contido desta obra a través de Internet, así como a súa reprodución, gravación en soporte informático ou impresión para uso privado ou con fins de investigación. En ningún caso se permite o uso lucrativo deste documento. Estes dereitos afectan tanto ao resumo da obra como ao seu contido. Los titulares de los derechos de propiedad intelectual autorizan la visualización del contenido de este trabajo a través de Internet, así como su reproducción, grabación en soporte informático o impresión para su uso privado o con fines de investigación. En ningún caso se permite el uso lucrativo de este documento. Estos derechos afectan tanto al resumen del trabajo como a su contenido.