No somos nada: memoria histórica, género y transmisión intergeneracional a partir de un estudio de caso en El Bierzo

UDC.coleccionTraballos académicos
UDC.tipotrabTFM
UDC.titulacionMáster Universitario en Métodos Avanzados de Investigación e Innovación na Análise Social
dc.contributor.advisorDiz, Carlos
dc.contributor.authorCrespo Baílez, Sofía
dc.date.accessioned2026-03-13T06:51:30Z
dc.date.available2026-03-13T06:51:30Z
dc.date.issued2026
dc.description.abstract[Resumen] Este trabajo analiza la represión franquista en el municipio de Ocero (El Bierzo) a partir de un enfoque biográfico-narrativo centrado en trayectorias familiares concretas. El objetivo principal es comprender cómo la violencia política, el miedo y el silenciamiento se inscribieron en la vida cotidiana de las familias rurales y cómo estas experiencias han sido recordadas, transmitidas o silenciadas a lo largo del tiempo. La investigación combina entrevistas en profundidad, análisis de memorias escritas y fotografías del ámbito privado, entendidas como documentos biográficos y soportes de memoria. Desde una perspectiva de género, se examina el papel central de las mujeres en la conservación y transmisión intergeneracional del recuerdo, así como las estrategias de supervivencia desarrolladas en contextos de represión. Los resultados muestran que la memoria no es un registro fijo del pasado, sino una práctica social situada, atravesada por el envejecimiento, el territorio y las relaciones familiares. En un contexto de disputa contemporánea sobre el legado del franquismo, el estudio contribuye a visibilizar memorias subalternas y a reflexionar sobre la memoria como un elemento clave para la justicia y la democracia.
dc.description.abstract[Resumo] Este traballo analiza a represión franquista no concello de Ocero (O Bierzo) a partir dun enfoque biográfico-narrativo centrado en traxectorias familiares concretas. O obxectivo principal é comprender como a violencia política, o medo e o silenciamento se inscribiron na vida cotiá das familias rurais e como estas experiencias foron lembradas, transmitidas ou caladas ao longo do tempo. A investigación combina entrevistas en profundidade, análise de memorias escritas e fotografías do ámbito privado, entendidas como documentos biográficos e soportes de memoria. Desde unha perspectiva de xénero, examínase o papel central das mulleres na conservación e transmisión interxeracional do recordo, así como as estratexias de supervivencia desenvolvidas en contextos de represión. Os resultados amosan que a memoria non é un rexistro fixo do pasado, senón unha práctica social situada, atravesada polo envellecemento, o territorio e as relacións familiares. Nun contexto de disputa contemporánea sobre o legado do franquismo, o estudo contribúe a visibilizar memorias subalternas e a reflexionar sobre a memoria como un elemento clave para a xustiza e a democracia.
dc.description.abstract[Abstract] This work analyzes Franco´s dictatorship repression in the municipality of Ocero (El Bierzo) from a biographical-narrative perspective focused on specific family trajectories. The main objective is to understand how political violence, fear, and silencing were inscribed in the daily lives of rural families and how these experiences have been remembered, transmitted, or silenced over time. The research combines in-depth interviews, analysis of written memoirs, and photographs from the private sphere, understood as biographical documents and repositories of memory. From a gender perspective, the central role of women in the preservation and intergenerational transmission of memory is examined, as well as the survival strategies developed in contexts of repression. The results show that memory is not a fixed record of the past, but rather a situated social practice, shaped by aging, territory, and family relationships. In a context of contemporary debate surrounding the legacy of Francoism, this study contributes to making subaltern memories visible and to reflecting on memory as a key element for justice and democracy.
dc.description.traballosTraballo fin de mestrado (UDC.SOC). Métodos Avanzados de Investigación e Innovación na Análise Social. Curso 2025/2026
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/2183/47724
dc.language.isospa
dc.rightsAttribution 4.0 International
dc.rightsAttribution 4.0 Internationalen
dc.rights.accessRightsopen access
dc.rights.urihttp://creativecommons.org/licenses/by/4.0/
dc.subjectMemoria histórica
dc.subjectEl Bierzo
dc.subjectGénero
dc.subjectTransmisión intergeneracional
dc.subjectXénero
dc.subjectTransmisión interxeneracional
dc.subjectHistorical memory
dc.subjectGender
dc.subjectIntergenerational transmission
dc.titleNo somos nada: memoria histórica, género y transmisión intergeneracional a partir de un estudio de caso en El Bierzo
dc.title.alternativeNon somos nada: memoria histórica, xénero e transmisión interxeracional a partir dun estudo de caso no Bierzo
dc.title.alternativeWe are nothing: historical memory, gender and intergenerational transmission from a case study in El Bierzo
dc.typemaster thesis
dspace.entity.typePublication
relation.isAdvisorOfPublication549916b2-9a23-4528-8ca0-5559eaca22c0
relation.isAdvisorOfPublication.latestForDiscovery549916b2-9a23-4528-8ca0-5559eaca22c0

Files

Original bundle

Now showing 1 - 1 of 1
Loading...
Thumbnail Image
Name:
CrespoBailez_Sofia_TFM_2026.pdf
Size:
3.72 MB
Format:
Adobe Portable Document Format