Determinantes de malnutrición y disfagia en personas mayores institucionalizadas

UDC.coleccionTeses
UDC.titulacionPrograma Oficial de Doutoramento en Ciencias da Saúde
dc.contributor.advisorMaseda, Ana
dc.contributor.advisorMillán-Calenti, José Carlos
dc.contributor.advisorCibeira, Nuria
dc.contributor.authorLeira-Morano, Julia
dc.contributor.otherMaseda, Ana
dc.date.accessioned2026-03-02T17:19:21Z
dc.date.available2026-03-02T17:19:21Z
dc.date.issued2025
dc.description.abstractResumen Introducción. El envejecimiento poblacional ha incrementado la prevalencia de la disfagia y la malnutrición, especialmente en personas mayores institucionalizadas. Ambas condiciones suelen coexistir y se asocian con un aumento de dependencia, morbilidad y mortalidad, por lo que su detección precoz resulta primordial para mejorar la calidad de vida y reducir el impacto sanitario. Objetivo. Analizar la asociación entre disfagia, malnutrición y otros factores de riesgo biopsicosociales y determinantes de salud. Métodos. Se realizó una revisión sistemática en tres bases de datos y un estudio transversal con 207 participantes, comparando los instrumentos Mini-Nutritional Assessment (MNA) y MNA-SF (versión abreviada) mediante regresión logística multinomial. Resultados. La revisión incluyó 29 estudios que evidenciaron una clara relación entre la disfagia y un mayor riesgo de condiciones biopsicosociales. El análisis transversal mostró que el deterioro cognitivo, la fragilidad, la disfagia, el bajo índice de masa corporal, la institucionalización prolongada y el bajo nivel educativo se asocian significativamente con malnutrición o su riesgo. Conclusión. La disfagia y la malnutrición están estrechamente relacionadas con múltiples factores de riesgo en personas mayores institucionalizadas. Aunque el MNA y el MNA-SF son herramientas útiles
dc.description.abstract[Resumen] Introducción. El envejecimiento poblacional ha incrementado la prevalencia de la disfagia y la malnutrición, especialmente en personas mayores institucionalizadas. Ambas condiciones suelen coexistir y se asocian con un aumento de dependencia, morbilidad y mortalidad, por lo que su detección precoz resulta primordial para mejorar la calidad de vida y reducir el impacto sanitario. Objetivo. Analizar la asociación entre disfagia, malnutrición y otros factores de riesgo biopsicosociales y determinantes de salud. Métodos. Se realizó una revisión sistemática en tres bases de datos y un estudio transversal con 207 participantes, comparando los instrumentos Mini-Nutritional Assessment (MNA) y MNA-SF (versión abreviada) mediante regresión logística multinomial. Resultados. La revisión incluyó 29 estudios que evidenciaron una clara relación entre la disfagia y un mayor riesgo de condiciones biopsicosociales. El análisis transversal mostró que el deterioro cognitivo, la fragilidad, la disfagia, el bajo índice de masa corporal, la institucionalización prolongada y el bajo nivel educativo se asocian significativamente con malnutrición o su riesgo. Conclusión. La disfagia y la malnutrición están estrechamente relacionadas con múltiples factores de riesgo en personas mayores institucionalizadas. Aunque el MNA y el MNA-SF son herramientas útiles para evaluar el estado nutricional, no identifican todos los factores asociados, lo que evidencia la necesidad de protocolos integrales de cribado y valoración.
dc.description.abstract[Resumo] Introdución. O envellecemento da poboación aumentou a prevalencia da disfaxia e da malnutrición, especialmente nas persoas maiores institucionalizadas. Ambas condicións adoitan coexistir e asociarse cun aumento da dependencia, morbilidade e mortalidade, polo que a súa detección precoz resulta primordial para mellorar a calidade de vida e reducir o impacto sanitario. Obxectivo. Analizar a asociación entre disfaxia, malnutrición e outros factores de risco biopsicosociais e determinantes de saúde. Métodos. Realizouse unha revisión sistemática en tres bases de datos e un estudo transversal con 207 participantes, comparando os instrumentos Mini-Nutritional Assessment (MNA) e MNA-SF (versión abreviada) mediante regresión loxística multinomial. Resultados. A revisión inclúe 29 estudos que evidenciaron unha clara relación entre a disfaxia e un maior risco de condicións biopsicosociais. A análise transversal mostrou que o deterioro cognitivo, a fraxilidade, a disfaxia, o baixo índice de masa corporal, a institucionalización prolongada e o baixo nivel educativo asociánse significativamente con malnutrición e co seu risco. Conclusión. A disfaxia e a malnurtición están estreitamente relacionadas con múltiples facotres de risco en personas maiores institucionalizadas. Aínda que o MNA e o MNA-SF son ferramente útiles para avaliar o estado nutricional, non identifican todos os factores Resumen VIII asociados, o que evidencia a necesidade de protocolos integrais de cribado e avaliación.
dc.description.abstract[Abstract] Introduction. Population aging has increased the prevalence of dysphagia and malnutrition, especially in institutionalized older adults. Both conditions often coexist and are associated with increased dependence, morbidity, and mortality, making early detection essential to improving quality of life and reducing the impact on healthcare. Aim. To analyze the association between dysphagia, malnutrition, and other biopsychosocial risk factors and health determinants. Methods. A systematic review was conducted in three databases and a cross-sectional study with 207 participants was carried out, comparing the Mini-Nutritional Assessment (MNA) and MNA-SF (short form) instruments using multinomial logistic regression. Results. The review included 29 studies that showed a clear relationship between dysphagia and an increased risk of biopsychosocial conditions. The cross-sectional analysis showed that cognitive impairment, frailty, dysphagia, low body mass index, prolonged institutionalization, and low educational level are significantly associated with malnutrition or its risk. Conclusion. Dysphagia and malnutrition are closely related to multiple risk factors in institutionalized older adults. Although the MNA and MNA-SF are useful tools for assessing nutritional status, they do not identify all associated factors, highlighting the need for comprehensive screening and assessment protocols.
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/2183/47545
dc.language.isospa
dc.rightsAttribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 Internationalen
dc.rights.accessRightsopen access
dc.rights.urihttp://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/
dc.subjectDisfagia
dc.subjectMalnutrición
dc.subjectOlder adults
dc.subjectMalnutrition
dc.subjectDysphagia
dc.subjectEnvellecemento poboacional
dc.subjectDisfaxia
dc.subjectEnvejecimiento poblacional
dc.titleDeterminantes de malnutrición y disfagia en personas mayores institucionalizadas
dc.typedoctoral thesis
dspace.entity.typePublication
relation.isAdvisorOfPublicationcfafd2c9-656a-4699-8580-0dab0f5f73ce
relation.isAdvisorOfPublicationf2be1f40-7832-4419-bc5e-fb19460c6f6b
relation.isAdvisorOfPublication9166463a-10f1-4c5d-bacb-b689b626934d
relation.isAdvisorOfPublication.latestForDiscoverycfafd2c9-656a-4699-8580-0dab0f5f73ce
relation.isOtherOfPublicationcfafd2c9-656a-4699-8580-0dab0f5f73ce
relation.isOtherOfPublication.latestForDiscoverycfafd2c9-656a-4699-8580-0dab0f5f73ce

Files

Original bundle

Now showing 1 - 1 of 1
Loading...
Thumbnail Image
Name:
LeiraMorano_Julia_TD_2025.pdf
Size:
26.26 MB
Format:
Adobe Portable Document Format