A relación entre a cultura, o desenvolvemento sustentábel e o cambio climático no panorama internacional actual

Abstract

[Resumo]: A cultura, entendida no seu sentido amplo como un proceso vital e dinámico que comprende todas as expresións da existencia humana (CDESC, 2009), está profundamente entrelazada co desenvolvemento sustentábel e o cambio climático. Nas súas diversas manifestacións, a cultura é considerada pola UNESCO tanto un motor como un facilitador do desenvolvemento sustentábel (UNESCO, 2012). Mais o patrimonio cultural, os coñecementos tradicionais, as formas de vida, etc., son, de feito, moito máis que soamente iso: son parte inherente dun desenvolvemento equitativo, inclusivo e sostíbel das nosas sociedades. Nas palabras de THOMAS e LOCKE (2023), “as iniciativas culturais poden contribuír de maneira única ao desenvolvemento sustentábel ao daren prioridade a enfoques centrados nas persoas e sensíbeis ás diferenciais culturais que dean lugar a un desenvolvemento eficaz en ámbitos de van dende a política climática até a paz e a seguridade”. Isto é especialmente certo no contexto da crise climática. Se ben as consecuencias do cambio climático ameazan cada vez máis manifestacións culturais, tanto tanxíbeis como intanxíbeis, estas tamén constitúen valiosas fontes de boas prácticas para a adaptación e mitigación dese fenómeno antropoxénico (vid., por exemplo, REGUART SEGARRA, 2022). Polo tanto, pódese dicir que “colocar a cultura no centro das políticas de desenvolvemento é a única forma de garantir un desenvolvemento centrado no ser humano, inclusivo e equitativo” (HOSAGRAHAR, 2017, p. 12).[Abstract]: Culture, understood in its broadest sense as a vital and dynamic process that encompasses all expressions of human existence (CDESC, 2009), is deeply intertwined with sustainable development and climate change. In its various manifestations, culture is considered by UNESCO to be both a driver and a facilitator of sustainable development (UNESCO, 2012). But cultural heritage, traditional knowledge, ways of life, etc., are in fact much more than that: they are an inherent part of the equitable, inclusive and sustainable development of our societies. In the words of THOMAS and LOCKE (2023), ‘cultural initiatives can contribute uniquely to sustainable development by prioritising people-centred and culturally sensitive approaches that lead to effective development in areas ranging from climate policy to peace and security.’ This is especially true in the context of the climate crisis. While the consequences of climate change increasingly threaten cultural manifestations, both tangible and intangible, these also constitute valuable sources of good practices for adaptation and mitigation of this anthropogenic phenomenon (see, for example, REGUART SEGARRA, 2022). Therefore, it can be said that ‘placing culture at the centre of development policies is the only way to ensure human-centred, inclusive and equitable development’ (HOSAGRAHAR, 2017, p. 12).