La disidencia estética y su absorción estratégica en la moda contemporánea
| UDC.coleccion | Traballos académicos | |
| UDC.tipotrab | TFG | |
| UDC.titulacion | Grao en Xestión Industrial da Moda | |
| dc.contributor.advisor | Escourido-Calvo, Manuel | |
| dc.contributor.author | Fraga Varela, Carla | |
| dc.date.accessioned | 2026-03-09T17:22:24Z | |
| dc.date.available | 2026-03-09T17:22:24Z | |
| dc.date.issued | 2025 | |
| dc.description.abstract | [Resumen] Este Trabajo de Fin de Grado examina la relación entre canon estético, disidencia cultural y el sistema de la moda, proponiendo una lectura histórica y crítica de cómo las estéticas marginales han sido absorbidas y transformadas por la industria. El recorrido teórico va desde la Antigüedad clásica, cuando el canon estaba definido por las élites, hasta el pluralismo líquido del siglo XXI, destacando momentos de ruptura como la Revolución Francesa o la industrialización. Asimismo, se analizan subculturas y escenas que, desde el siglo XX, confrontaron el canon dominante y generaron estéticas propias: desde la contracultura hippie hasta el punk como resistencia visual, pasando por el gótico, el grunge o las escenas efímeras contemporáneas. Metodológicamente, el estudio adopta un enfoque cualitativo y hermenéutico, con triangulación de análisis visual, entrevistas y bibliografía. La dimensión empírica se centra en Balenciaga bajo la dirección de Demna Gvasalia, maison paradigmática por recurrir de manera sistemática al shock y a la apropiación de la cultura popular. El corpus incluye tres colecciones (F/W 2017, S/S 2018 y S/S 2023), dos campañas de gran impacto mediático (Gift Shop y Garde-Robe, 2022) y cinco entrevistas a músicos de la escena punk española. Los resultados evidencian la configuración de un canon múltiple, donde la disrupción se erige como signo de prestigio. Balenciaga instrumentaliza la incomodidad, el shock y la aceleración digital como recursos de mercado, evidenciando la tensión entre mercantilización y fricción cultural. Más allá del diagnóstico, el trabajo reivindica una moda que acompañe en lugar de neutralizar y propone criterios de archivo, validación, diálogo e inspiración como horizontes para resignificar lo disidente sin silenciar su potencia política. A partir de ellos, se abren también propuestas para reflexionar sobre cómo puede ser disruptivo hoy un gesto estético frente al canon dominante de la propia disidencia. | |
| dc.description.abstract | [Abstract] This Bachelor’s Thesis examines the relationship between the aesthetic canon, cultural dissent, and the fashion system, offering a historical and critical reading of how marginal aesthetics have been absorbed and transformed by the industry. The theoretical framework ranges from Classical Antiquity, when the canon was defined by the elites, to the liquid pluralism of the twenty-first century, highlighting key moments of rupture such as the French Revolution and industrialisation. Likewise, it analyses subcultures and scenes that, since the twentieth century, have confronted the dominant canon and generated their own aesthetics: from the hippie counterculture to punk as visual resistance, including gothic, grunge, and contemporary ephemeral scenes. Methodologically, the study adopts a qualitative and hermeneutical approach, with triangulation of visual analysis, interviews, and bibliographic research. The empirical dimension focuses on Balenciaga under the direction of Demna Gvasalia, a maison paradigmatic for its systematic use of shock and the appropriation of popular culture. The corpus includes three collections (F/W 2017, S/S 2018, and S/S 2023), two highly mediatised campaigns (Gift Shop and Garde-Robe, 2022), and five interviews with musicians from the Spanish punk scene. The results reveal the configuration of a multiple canon, where disruption emerges as a marker of prestige. Balenciaga instrumentalises discomfort, shock, and digital acceleration as market resources, exposing the constant tension between commodification and cultural friction. Beyond this diagnosis, the thesis advocates for a fashion that accompanies rather than neutralises, and proposes criteria of archiving, validation, dialogue, and inspiration as horizons to re-signify dissent without silencing its political potential. These reflections also invite us to consider how, today, an aesthetic gesture might disrupt even the dominant canon of dissent itself. | |
| dc.description.abstract | [Resumo] Este Traballo de Fin de Grao examina a relación entre canon estético, disidencia cultural e o sistema da moda, propoñendo unha lectura histórica e crítica de como as estéticas marxinais foron absorbidas e transformadas pola industria. O percorrido teórico abrangue desde a Antigüidade clásica, cando o canon estaba definido polas elites, até o pluralismo líquido do século XXI, salientando momentos de ruptura como a Revolución Francesa ou a industrialización. Así mesmo, analízanse subculturas e escenas que, desde o século XX, confrontaron o canon dominante e xeraron estéticas propias: desde a contracultura hippie até o punk como resistencia visual, pasando polo gótico, o grunge ou as escenas efémeras contemporáneas. Metodoloxicamente, o estudo adopta un enfoque cualitativo e hermenéutico, con triangulación de análise visual, entrevistas e bibliografía. A dimensión empírica céntrase en Balenciaga baixo a dirección de Demna Gvasalia, maison paradigmática por recorrer de maneira sistemática ao shock e á apropiación da cultura popular. O corpus inclúe tres coleccións (F/W 2017, S/S 2018 e S/S 2023), dúas campañas de gran impacto mediático (Gift Shop e Garde-Robe, 2022) e cinco entrevistas a músicos da escena punk española. Os resultados evidencian a configuración dun canon múltiple, onde a disrupción se ergue como signo de prestixio. Balenciaga instrumentaliza a incomodidade, o shock e a aceleración dixital como recursos de mercado, evidenciando a tensión entre mercantilización e fricción cultural. Máis alá do diagnóstico, o traballo reivindica unha moda que acompañe no canto de neutralizar e propón criterios de arquivo, validación, diálogo e inspiración como horizontes para resignificar o disidente sen silenciar a súa potencia política. A partir deles, ábrense tamén propostas para reflexionar sobre como pode ser disruptivo hoxe un xesto estético fronte ao canon dominante da propia disidencia. | |
| dc.description.traballos | Traballo fin de grao (UDC.FHUM). Grao en Xestión Industrial da Moda. Curso 2024/2025 | |
| dc.identifier.uri | https://hdl.handle.net/2183/47654 | |
| dc.language.iso | spa | |
| dc.rights | Os titulares dos dereitos de autor autorizan a visualización do contido desta obra a través de Internet, así como a súa reprodución, gravación en soporte informático ou impresión para uso privado ou con fins de investigación. En ningún caso se permite o uso lucrativo deste documento. Estes dereitos afectan tanto ao resumo da obra como ao seu contido. Los titulares de los derechos de propiedad intelectual autorizan la visualización del contenido de este trabajo a través de Internet, así como su reproducción, grabación en soporte informático o impresión para su uso privado o con fines de investigación. En ningún caso se permite el uso lucrativo de este documento. Estos derechos afectan tanto al resumen del trabajo como a su contenido. | |
| dc.rights | Os titulares dos dereitos de autor autorizan a visualización do contido desta obra a través de Internet, así como a súa reprodución, gravación en soporte informático ou impresión para uso privado ou con fins de investigación. En ningún caso se permite o uso lucrativo deste documento. Estes dereitos afectan tanto ao resumo da obra como ao seu contido. Los titulares de los derechos de propiedad intelectual autorizan la visualización del contenido de este trabajo a través de Internet, así como su reproducción, grabación en soporte informático o impresión para su uso privado o con fines de investigación. En ningún caso se permite el uso lucrativo de este documento. Estos derechos afectan tanto al resumen del trabajo como a su contenido. | |
| dc.rights.accessRights | open access | |
| dc.subject | Apropiación cultural | |
| dc.subject | Branding disruptivo | |
| dc.subject | Canon estético | |
| dc.subject | Disidencia cultural | |
| dc.subject | Lujo contemporáneo | |
| dc.subject | Mercantilización | |
| dc.subject | Punk | |
| dc.subject | Cultural appropriation | |
| dc.subject | Disruptive branding | |
| dc.subject | Aesthetic canon | |
| dc.subject | Cultural dissent | |
| dc.subject | Contemporary luxury | |
| dc.subject | Commodification | |
| dc.subject | Luxo contemporáneo | |
| dc.title | La disidencia estética y su absorción estratégica en la moda contemporánea | |
| dc.type | bachelor thesis | |
| dspace.entity.type | Publication | |
| relation.isAdvisorOfPublication | 2a754b06-bd82-42bd-9bc6-9be4d7717583 | |
| relation.isAdvisorOfPublication.latestForDiscovery | 2a754b06-bd82-42bd-9bc6-9be4d7717583 |
Files
Original bundle
1 - 1 of 1
Loading...
- Name:
- FragaVarela_Carla_TFG_2025.pdf
- Size:
- 4.79 MB
- Format:
- Adobe Portable Document Format

