Use this link to cite:
https://hdl.handle.net/2183/45456 El tamaño de la Economía Sumergida: metodologías para su estimación y aplicación
Loading...
Identifiers
Publication date
Authors
Advisors
Other responsabilities
Del Campo Villares, Manuel Octavio
Journal Title
Bibliographic citation
Type of academic work
Abstract
[Resumen] El principal objetivo de esta tesis es estudiar la economía sumergida desde tres puntos de vista. Primero, a través de su conceptualización y la revisión de las principales metodologías de estimación de estas actividades económicas; segundo, buscando su estimación más adecuada a cada situación; y tercero, analizando las aplicaciones más consecuentes, para con ello conseguir poner de relieve la importancia que ocupa este sector en la realidad socioeconómica de un país. En el primer capítulo se explora el concepto y denominaciones de la economía sumergida. Se concluye que la manera de referirse a este fenómeno económico ha cambiado con el paso del tiempo a medida que se ha ido redefiniendo su concepto. A este hecho hay que añadirle que durante un largo tiempo no hubo consenso sobre ello, y que además recientemente los principales organismos implicados han contribuido a modelar las definiciones consideradas por la mayoría de los estudios relacionados con la economía sumergida. En particular, esta economía se define como el conjunto de actividades económicas que, por diversos motivos, no afloran o se desconoce su proporción en las estadísticas oficiales, distinguiéndose actividades que son ocultadas deliberadamente y otras en las que el marco legal no les obliga a figurar en ellas. Ahora bien, es habitual encontrar estudios que, aun definiendo la economía sumergida de esta forma amplia, realizan estimaciones que potencialmente limitan a un grupo reducido de actividades económicas; véase el caso de las estimaciones enfocadas en el fraude fiscal. Si bien estas últimas actividades ocupan una gran parte de la producción oculta en un país desarrollado, limitar el alcance de las estimaciones a este ámbito conlleva la simplificación de su naturaleza, la cual se ha demostrado compleja. En el segundo capítulo se busca examinar entre los principales métodos de estimación aquel que pueda reflejar de lo mejor forma posible esta amplia gama de actividades económicas informales, es decir, aquel que facilite estimaciones con la mayor propiedad de flexibilidad. A este respecto se concluye que los métodos indirectos han constituido la principal vertiente literaria sobre la que se han construido modelos consistentes en estimaciones econométricas bajo el supuesto de que estas actividades dejan su rastro en las estadísticas oficiales. Dichos métodos son el monetario y el Múltiples Indicadores, Múltiples Causas. El primero ha gozado de gran popularidad tanto por su sencillez de aplicación con datos como su fiabilidad a través de técnicas econométricas, aunque suele ser usado principalmente para la medición del fraude fiscal, lo que reduce su flexibilidad. El segundo método se caracteriza por dar cuenta de una amplia gama de relaciones entre variables causales e indicadores de informalidad, de manera que es relativamente más flexible que el monetario. Sin embargo, muestra problemas técnicos que cuestionan la fiabilidad de los resultados que este método aporta. Se concluye que existe una incompatibilidad de las propiedades flexibilidad y fiabilidad entre estos dos métodos de estimación de la economía sumergida. Recientemente ha surgido una nueva vía en la literatura para la estimación del tamaño de estas actividades económicas ocultas. Los modelos de crecimiento económico, provenientes de la literatura homónima, que permiten realizar una simulación controlada de la economía y son de vital importancia en esta línea de investigación para demostrar los hechos estilizados del crecimiento económico. En relación con la economía sumergida, estas metodologías se han utilizado en pocas ocasiones para estimar el tamaño de informalidad, aunque con aportaciones valiosas. En el tercer capítulo es donde se examinan este tipo de metodologías, detectándose un problema en la aproximación de Solis-Garcia y Xie (2018), un trabajo donde se asume que el sector formal e informal crecen al mismo ritmo, por lo que la ratio entre ambas producciones es constante en el tiempo. Se concluye que este modelo, que intentaba superar las dificultades halladas en aproximaciones similares, no permite estimar la economía informal. De acuerdo con esto, a continuación se añaden dos nuevas propuestas basadas en los modelos de crecimiento económico. La primera consiste en un método que presenta como novedad que el agente representativo pueda escoger entre trabajo y ocio, si bien sus resultados muestran problemas de fiabilidad habituales en la literatura. La segunda se configura como un planteamiento que añade agregados monetarios a ese modelo de crecimiento, y cuyos resultados muestran que se logra la endogenización de variables y parámetros críticos de la literatura mediante técnicas de aproximación numérica. Sin embargo, dada la compleja naturaleza de esta metodología, los resultados no están exentos de problemas de fiabilidad, si bien el hecho de incorporar una restricción monetaria y dos parámetros que controlan el origen de esta economía en base al dinero, incrementa la flexibilidad del método. Por ello, se sugiere seguir investigando el tamaño de economía sumergida con esta vía aparentemente prometedora. Una vez hecha una aproximación del volumen de estas actividades económicas, esta tesis introduce como tercer objetivo mostrar algunas aplicaciones del tamaño estimado de economía sumergida, véase el cuarto capítulo. En éste se remarca la necesidad de haber definido adecuadamente el concepto de actividades incluidas en la estimación, puesto que su ausencia podría sesgar este tipo de estudios. Así por ejemplo, si solo se estiman las rentas generadas por ventas ambulantes discontinuas o bien en el caso de transacciones web de importe reducido, podría haber un sesgo positivo a la hora de estudiar el impacto de este sector sobre el crecimiento económico en posteriores estudios. Además, este capítulo recoge dos estudios sobre la aplicación del tamaño de economía informal. El primero plantea la estimación para 29 países de la OCDE durante el periodo 1991-2015, donde se concluye que cuando el crecimiento de las rentas informales se ralentiza, el crecimiento económico se ve favorecido, posiblemente debido a la aplicación efectiva de normas regulatorias y a la complejidad del sistema tributario. Sin embargo, si las rentas ocultas crecen, se genera una externalidad negativa como la brecha fiscal que daña el crecimiento de la economía formal. Estos resultados apoyan una relación negativa entre ambos sectores. El segundo estudio, trata el papel distorsionador de la economía informal en la productividad total de los factores, concluyendo que existen diferencias en la medición de la productividad dependiendo de si se toma en cuenta el trabajo informal. Este segundo estudio se basó en una muestra que cubre el periodo 1990-2018 compuesta de 24 países de la OCDE y 24 países de inferior desarrollo medio, viendo cómo los países (sub)desarrollados muestran un (mayor) menor crecimiento de la productividad total de los factores al incluir el sector informal. Así, la omisión de estas actividades produce un potencial error en la medición de este agregado, cuya influencia es distinta en función del tipo desarrollo de una economía.
[Resumo] O principal obxectivo desta tese é estudar a economía mergullada dende tres puntos de vista. Primeiro, a través da súa conceptualización e revisión das principais metodoloxías de estimación destas actividades económicas; segundo, buscando a súa estimación máis adecuada a cada situación; e terceiro, analizando as aplicacións máis consecuentes, para con iso conseguir destacar a importancia que ocupa este sector na realidade socioeconómica dun país. No primeiro capítulo explórase o concepto e as denominacións da economía mergullada. Conclúese que a maneira de referirse a este fenómeno económico mudou co paso do tempo a medida que se foi redefinindo o seu concepto. A este feito hai que engadirlle que durante moito tempo non houbo consenso sobre el, e que ademais recentemente os principais organismos implicados contribuíron a modelar as definicións consideradas pola maioría dos estudos relacionados coa economía mergullada. En particular, esta economía defínese como o conxunto de actividades económicas que, por diversos motivos, non afloran ou se descoñece a súa proporción nas estatísticas oficiais, distinguíndose entre actividades que son ocultadas deliberadamente e outras nas que o marco legal non obriga a figurar nelas. Agora ben, é habitual atopar estudos que, mesmo definindo a economía mergullada de forma ampla, realizan estimacións que potencialmente limitan a un grupo reducido de actividades económicas; véxase o caso das estimacións enfocadas no fraude fiscal. Aínda que estas últimas actividades ocupan unha gran parte da produción oculta nun país desenvolvido, limitar o alcance das estimacións a este ámbito leva á simplificación da súa natureza, que se demostrou complexa. No segundo capítulo búscase examinar entre os principais métodos de estimación aquel que poida reflectir da mellor forma posible esta ampla gama de actividades económicas informais, é dicir, aquel que facilite estimacións coa maior propiedade de flexibilidade. A este respecto conclúese que os métodos indirectos constituíron a principal vertente literaria sobre a que se construíron modelos consistentes en estimacións econométricas baixo o suposto de que estas actividades deixan o seu rastro nas estatísticas oficiais. Estes métodos son o monetario e o de Múltiples Indicadores, Múltiples Causas. O primeiro gozou de gran popularidade tanto pola súa sinxeleza de aplicación cos datos como pola súa fiabilidade a través de técnicas econométricas, aínda que adoita ser usado principalmente para a medición do fraude fiscal, o que reduce a súa flexibilidade. O segundo método caracterízase por dar conta dunha ampla gama de relacións entre variables causais e indicadores de informalidade, de xeito que é relativamente máis flexible que o monetario. Por outra banda, amosa problemas técnicos que cuestionan a fiabilidade dos resultados que este método achega. Conclúese que existe unha incompatibilidade entre as propiedades de flexibilidade e fiabilidade destes dous métodos de estimación da economía mergullada. Recentemente xurdiu unha nova vía na literatura para a estimación do tamaño destas actividades económicas ocultas. Os modelos de crecemento económico, procedentes da literatura homónima, permiten realizar unha simulación controlada da economía e son de vital importancia nesta liña de investigación para demostrar os feitos estilizados do crecemento económico. En relación coa economía mergullada, estas metodoloxías foron utilizadas en poucas ocasións para estimar o tamaño da informalidade, aínda que con achegas valiosas. No terceiro capítulo examínanse este tipo de metodoloxías, detectándose un problema na aproximación de Solis-Garcia e Xie (2018), un traballo onde se asume que o sector formal e informal medran ao mesmo ritmo, polo que a ratio entre ambas producións é constante no tempo. Conclúese que este modelo, que intentaba superar as dificultades atopadas en aproximacións similares, non permite estimar a economía informal. De acordo con isto, a continuación engádense dúas novas propostas baseadas nos modelos de crecemento económico. A primeira consiste nun método que presenta como novidade que o axente representativo poida escoller entre traballo e lecer, aínda que os seus resultados amosan problemas de fiabilidade habituais na literatura. A segunda configúrase como un plantexamento que engade agregados monetarios a ese modelo de crecemento, e cuxos resultados amosan que se logra a endoxenización de variables e parámetros críticos da literatura mediante técnicas de aproximación numérica. Porén, dada a complexa natureza desta metodoloxía, os resultados non están exentos de problemas de fiabilidade, aínda que o feito de incorporar unha restrición monetaria e dous parámetros que controlan a orixe desta economía en base ao diñeiro, incrementa a flexibilidade do método. Por iso, suxírese seguir investigando o tamaño da economía mergullada a través desta vía aparentemente prometedora. Unha vez feita unha aproximación ao volume destas actividades económicas, esta tese introduce como terceiro obxectivo amosar algunhas aplicacións do tamaño estimado da economía mergullada, véxase o cuarto capítulo. Nel remárcase a necesidade de ter definido axeitadamente o concepto de actividades incluídas na estimación, posto que a súa ausencia podería sesgar este tipo de estudos. Así, por exemplo, se só se estiman as rendas xeradas por vendas ambulantes discontinuas ou ben no caso de transaccións web de importe reducido, podería haber un sesgo positivo á hora de estudar o impacto deste sector sobre o crecemento económico en estudos posteriores. Ademais, este capítulo recolle dous estudos sobre a aplicación do tamaño da economía informal. O primeiro propón a estimación para 29 países da OCDE durante o período 1991-2015, onde se conclúe que cando o crecemento das rendas informais se desacelera, o crecemento económico vese favorecido, posiblemente debido á aplicación efectiva de normas regulatorias e á complexidade do sistema tributario. Porén, se as rendas ocultas medran, xérase unha externalidade negativa como a fenda fiscal que dana o crecemento da economía formal. Estes resultados apoian unha relación negativa entre ambos sectores. O segundo estudo aborda o papel distorsionador da economía informal na produtividade total dos factores, concluíndo que existen diferenzas na medición da produtividade dependendo da inclusión ou exclusión do traballo informal. Este segundo estudo baseouse nunha mostra que cobre o período 1990-2018 composta por 24 países da OCDE e 24 países de menor desenvolvemento medio, observando como os países (sub)desenvolvidos amosan un (maior) menor crecemento da produtividade total dos factores ao incluír o sector informal. Así, a omisión destas actividades produce un posible erro na medición deste agregado, cuxa influencia é distinta en función do tipo de desenvolvemento dunha economía.
[Abstract] The main objective of this thesis is to study the shadow economy from three perspectives. First, through its conceptualization and a review of the main methodologies for estimating these economic activities; second, by seeking the most appropriate estimation method for each situation; and third, by analyzing the most consequential applications to highlight the importance of this sector in the socioeconomic reality of a country. In the first chapter, the concept and terminology of the shadow economy are explored. It is concluded that the way this economic phenomenon is referred to has changed over time as its concept has been redefined. Additionally, for a long time, whose influence varies depending on the level of a country's development. there was no consensus on this matter, and recently the main organizations involved have contributed to shaping the definitions considered by most studies on the shadow economy. In particular, this economy is defined as the set of economic activities that, for various reasons, do not surface or whose proportion in official statistics is unknown, distinguishing between activities that are deliberately concealed and those where the legal framework does not require them to be recorded. However, it is common to find studies that, even defining the shadow economy broadly, produce estimates that potentially limit their scope to a narrow set of economic activities; for example, estimates focused on tax evasion. Although these activities represent a significant part of hidden production in developed countries, limiting the scope of estimates to this area oversimplifies its nature, which has proven to be complex. In the second chapter, the aim is to examine which of the main estimation methods can best reflect this broad range of informal economic activities, that is, the one that enables estimates with the greatest flexibility. In this regard, it is concluded that indirect methods have constituted the main literary strand on which consistent econometric estimation models have been built under the assumption that these activities leave traces in official statistics. These methods include the monetary method and the Multiple Indicators, Multiple Causes (MIMIC) model. The first has enjoyed great popularity due to its simplicity in applying data and its reliability through econometric techniques, although it is mainly used to measure tax evasion, reducing its flexibility. The second method is characterized by accounting for a wide range of relationships between causal variables and informality indicators, making it relatively more flexible than the monetary method. However, it exhibits technical issues that question the reliability of its results. It is concluded that there is an incompatibility between the flexibility and reliability properties of these two methods for estimating the shadow economy. Recently, a new approach has emerged in the literature for estimating the size of these hidden economic activities. Economic growth models, derived from the homonymous literature, allow for controlled simulations of the economy and are of vital importance in this line of research to demonstrate the stylized facts of economic growth. Regarding the shadow economy, these methodologies have been used on rare occasions to estimate the size of informality, although with valuable contributions. In the third chapter, these types of methodologies are examined, identifying an issue with the approach by Solis-Garcia and Xie (2018), a study that assumes the formal and informal sectors grow at the same rate, resulting in a constant ratio between the two productions over time. It is concluded that this model, which sought to overcome the difficulties found in similar approaches, does not allow for an estimation of the informal economy. In line with this, two new proposals based on economic growth models are presented. The first involves a method introducing the novelty of giving the representative agent the possibility to choose between work and leisure, although its results reveal reliability issues commonly found in the literature. The second proposes a framework that incorporates monetary aggregates into this growth model, and its results show that critical variables and parameters in the literature can be endogenized through numerical approximation techniques. However, given the complex nature of this methodology, the results are not free from reliability issues. Nevertheless, incorporating a monetary constraint and two parameters that control the origins of this economy based on money increases the flexibility of the method. It is therefore suggested to continue exploring this seemingly promising avenue for estimating the size of the shadow economy. Once an estimate of the volume of these economic activities is made, the third objective of this thesis is to illustrate some applications of the estimated size of the shadow economy, as shown in the fourth chapter. This chapter highlights the need to adequately define the concept of activities included in the estimation, as its absence could bias such studies. For instance, if only the incomes generated by sporadic street ix sales or small online transactions are estimated, there could be a positive bias when studying the impact of this sector on economic growth in subsequent studies. Moreover, this chapter includes two studies on the application of the informal economy's size. The first examines estimates for 29 OECD countries during the period 1991-2015, concluding that when the growth of informal incomes slows down, economic growth is favored, possibly due to the effective enforcement of regulatory norms and the complexity of the tax system. However, when hidden incomes increase, a negative externality such as the tax gap emerges, harming the growth of the formal economy. These results support a negative relationship between the two sectors. The second study addresses the distorting role of the informal economy on total factor productivity, concluding that there are differences in productivity measurements depending on whether informal labor is considered. This second study is based on a sample covering the period 1990-2018, composed of 24 OECD countries and 24 medium-lower developed countries, showing how (under)developed countries exhibit (greater) lower total factor productivity growth when the informal sector is included. Thus, omitting these activities produces a potential error in measuring this aggregat.
[Resumo] O principal obxectivo desta tese é estudar a economía mergullada dende tres puntos de vista. Primeiro, a través da súa conceptualización e revisión das principais metodoloxías de estimación destas actividades económicas; segundo, buscando a súa estimación máis adecuada a cada situación; e terceiro, analizando as aplicacións máis consecuentes, para con iso conseguir destacar a importancia que ocupa este sector na realidade socioeconómica dun país. No primeiro capítulo explórase o concepto e as denominacións da economía mergullada. Conclúese que a maneira de referirse a este fenómeno económico mudou co paso do tempo a medida que se foi redefinindo o seu concepto. A este feito hai que engadirlle que durante moito tempo non houbo consenso sobre el, e que ademais recentemente os principais organismos implicados contribuíron a modelar as definicións consideradas pola maioría dos estudos relacionados coa economía mergullada. En particular, esta economía defínese como o conxunto de actividades económicas que, por diversos motivos, non afloran ou se descoñece a súa proporción nas estatísticas oficiais, distinguíndose entre actividades que son ocultadas deliberadamente e outras nas que o marco legal non obriga a figurar nelas. Agora ben, é habitual atopar estudos que, mesmo definindo a economía mergullada de forma ampla, realizan estimacións que potencialmente limitan a un grupo reducido de actividades económicas; véxase o caso das estimacións enfocadas no fraude fiscal. Aínda que estas últimas actividades ocupan unha gran parte da produción oculta nun país desenvolvido, limitar o alcance das estimacións a este ámbito leva á simplificación da súa natureza, que se demostrou complexa. No segundo capítulo búscase examinar entre os principais métodos de estimación aquel que poida reflectir da mellor forma posible esta ampla gama de actividades económicas informais, é dicir, aquel que facilite estimacións coa maior propiedade de flexibilidade. A este respecto conclúese que os métodos indirectos constituíron a principal vertente literaria sobre a que se construíron modelos consistentes en estimacións econométricas baixo o suposto de que estas actividades deixan o seu rastro nas estatísticas oficiais. Estes métodos son o monetario e o de Múltiples Indicadores, Múltiples Causas. O primeiro gozou de gran popularidade tanto pola súa sinxeleza de aplicación cos datos como pola súa fiabilidade a través de técnicas econométricas, aínda que adoita ser usado principalmente para a medición do fraude fiscal, o que reduce a súa flexibilidade. O segundo método caracterízase por dar conta dunha ampla gama de relacións entre variables causais e indicadores de informalidade, de xeito que é relativamente máis flexible que o monetario. Por outra banda, amosa problemas técnicos que cuestionan a fiabilidade dos resultados que este método achega. Conclúese que existe unha incompatibilidade entre as propiedades de flexibilidade e fiabilidade destes dous métodos de estimación da economía mergullada. Recentemente xurdiu unha nova vía na literatura para a estimación do tamaño destas actividades económicas ocultas. Os modelos de crecemento económico, procedentes da literatura homónima, permiten realizar unha simulación controlada da economía e son de vital importancia nesta liña de investigación para demostrar os feitos estilizados do crecemento económico. En relación coa economía mergullada, estas metodoloxías foron utilizadas en poucas ocasións para estimar o tamaño da informalidade, aínda que con achegas valiosas. No terceiro capítulo examínanse este tipo de metodoloxías, detectándose un problema na aproximación de Solis-Garcia e Xie (2018), un traballo onde se asume que o sector formal e informal medran ao mesmo ritmo, polo que a ratio entre ambas producións é constante no tempo. Conclúese que este modelo, que intentaba superar as dificultades atopadas en aproximacións similares, non permite estimar a economía informal. De acordo con isto, a continuación engádense dúas novas propostas baseadas nos modelos de crecemento económico. A primeira consiste nun método que presenta como novidade que o axente representativo poida escoller entre traballo e lecer, aínda que os seus resultados amosan problemas de fiabilidade habituais na literatura. A segunda configúrase como un plantexamento que engade agregados monetarios a ese modelo de crecemento, e cuxos resultados amosan que se logra a endoxenización de variables e parámetros críticos da literatura mediante técnicas de aproximación numérica. Porén, dada a complexa natureza desta metodoloxía, os resultados non están exentos de problemas de fiabilidade, aínda que o feito de incorporar unha restrición monetaria e dous parámetros que controlan a orixe desta economía en base ao diñeiro, incrementa a flexibilidade do método. Por iso, suxírese seguir investigando o tamaño da economía mergullada a través desta vía aparentemente prometedora. Unha vez feita unha aproximación ao volume destas actividades económicas, esta tese introduce como terceiro obxectivo amosar algunhas aplicacións do tamaño estimado da economía mergullada, véxase o cuarto capítulo. Nel remárcase a necesidade de ter definido axeitadamente o concepto de actividades incluídas na estimación, posto que a súa ausencia podería sesgar este tipo de estudos. Así, por exemplo, se só se estiman as rendas xeradas por vendas ambulantes discontinuas ou ben no caso de transaccións web de importe reducido, podería haber un sesgo positivo á hora de estudar o impacto deste sector sobre o crecemento económico en estudos posteriores. Ademais, este capítulo recolle dous estudos sobre a aplicación do tamaño da economía informal. O primeiro propón a estimación para 29 países da OCDE durante o período 1991-2015, onde se conclúe que cando o crecemento das rendas informais se desacelera, o crecemento económico vese favorecido, posiblemente debido á aplicación efectiva de normas regulatorias e á complexidade do sistema tributario. Porén, se as rendas ocultas medran, xérase unha externalidade negativa como a fenda fiscal que dana o crecemento da economía formal. Estes resultados apoian unha relación negativa entre ambos sectores. O segundo estudo aborda o papel distorsionador da economía informal na produtividade total dos factores, concluíndo que existen diferenzas na medición da produtividade dependendo da inclusión ou exclusión do traballo informal. Este segundo estudo baseouse nunha mostra que cobre o período 1990-2018 composta por 24 países da OCDE e 24 países de menor desenvolvemento medio, observando como os países (sub)desenvolvidos amosan un (maior) menor crecemento da produtividade total dos factores ao incluír o sector informal. Así, a omisión destas actividades produce un posible erro na medición deste agregado, cuxa influencia é distinta en función do tipo de desenvolvemento dunha economía.
[Abstract] The main objective of this thesis is to study the shadow economy from three perspectives. First, through its conceptualization and a review of the main methodologies for estimating these economic activities; second, by seeking the most appropriate estimation method for each situation; and third, by analyzing the most consequential applications to highlight the importance of this sector in the socioeconomic reality of a country. In the first chapter, the concept and terminology of the shadow economy are explored. It is concluded that the way this economic phenomenon is referred to has changed over time as its concept has been redefined. Additionally, for a long time, whose influence varies depending on the level of a country's development. there was no consensus on this matter, and recently the main organizations involved have contributed to shaping the definitions considered by most studies on the shadow economy. In particular, this economy is defined as the set of economic activities that, for various reasons, do not surface or whose proportion in official statistics is unknown, distinguishing between activities that are deliberately concealed and those where the legal framework does not require them to be recorded. However, it is common to find studies that, even defining the shadow economy broadly, produce estimates that potentially limit their scope to a narrow set of economic activities; for example, estimates focused on tax evasion. Although these activities represent a significant part of hidden production in developed countries, limiting the scope of estimates to this area oversimplifies its nature, which has proven to be complex. In the second chapter, the aim is to examine which of the main estimation methods can best reflect this broad range of informal economic activities, that is, the one that enables estimates with the greatest flexibility. In this regard, it is concluded that indirect methods have constituted the main literary strand on which consistent econometric estimation models have been built under the assumption that these activities leave traces in official statistics. These methods include the monetary method and the Multiple Indicators, Multiple Causes (MIMIC) model. The first has enjoyed great popularity due to its simplicity in applying data and its reliability through econometric techniques, although it is mainly used to measure tax evasion, reducing its flexibility. The second method is characterized by accounting for a wide range of relationships between causal variables and informality indicators, making it relatively more flexible than the monetary method. However, it exhibits technical issues that question the reliability of its results. It is concluded that there is an incompatibility between the flexibility and reliability properties of these two methods for estimating the shadow economy. Recently, a new approach has emerged in the literature for estimating the size of these hidden economic activities. Economic growth models, derived from the homonymous literature, allow for controlled simulations of the economy and are of vital importance in this line of research to demonstrate the stylized facts of economic growth. Regarding the shadow economy, these methodologies have been used on rare occasions to estimate the size of informality, although with valuable contributions. In the third chapter, these types of methodologies are examined, identifying an issue with the approach by Solis-Garcia and Xie (2018), a study that assumes the formal and informal sectors grow at the same rate, resulting in a constant ratio between the two productions over time. It is concluded that this model, which sought to overcome the difficulties found in similar approaches, does not allow for an estimation of the informal economy. In line with this, two new proposals based on economic growth models are presented. The first involves a method introducing the novelty of giving the representative agent the possibility to choose between work and leisure, although its results reveal reliability issues commonly found in the literature. The second proposes a framework that incorporates monetary aggregates into this growth model, and its results show that critical variables and parameters in the literature can be endogenized through numerical approximation techniques. However, given the complex nature of this methodology, the results are not free from reliability issues. Nevertheless, incorporating a monetary constraint and two parameters that control the origins of this economy based on money increases the flexibility of the method. It is therefore suggested to continue exploring this seemingly promising avenue for estimating the size of the shadow economy. Once an estimate of the volume of these economic activities is made, the third objective of this thesis is to illustrate some applications of the estimated size of the shadow economy, as shown in the fourth chapter. This chapter highlights the need to adequately define the concept of activities included in the estimation, as its absence could bias such studies. For instance, if only the incomes generated by sporadic street ix sales or small online transactions are estimated, there could be a positive bias when studying the impact of this sector on economic growth in subsequent studies. Moreover, this chapter includes two studies on the application of the informal economy's size. The first examines estimates for 29 OECD countries during the period 1991-2015, concluding that when the growth of informal incomes slows down, economic growth is favored, possibly due to the effective enforcement of regulatory norms and the complexity of the tax system. However, when hidden incomes increase, a negative externality such as the tax gap emerges, harming the growth of the formal economy. These results support a negative relationship between the two sectors. The second study addresses the distorting role of the informal economy on total factor productivity, concluding that there are differences in productivity measurements depending on whether informal labor is considered. This second study is based on a sample covering the period 1990-2018, composed of 24 OECD countries and 24 medium-lower developed countries, showing how (under)developed countries exhibit (greater) lower total factor productivity growth when the informal sector is included. Thus, omitting these activities produces a potential error in measuring this aggregat.
Description
Editor version
Rights
Os titulares dos dereitos de propiedade intelectual autorizan a visualización do contido desta tese a través de Internet, así como a súa reprodución, gravación en soporte informático ou impresión para o seu uso privado e/ou con fins de estudo e de investigación. En ningún caso se permite o uso lucrativo deste documento. Estes dereitos afectan tanto ao resumo da tese como ao seu contido Los titulares de los derechos de propiedad intelectual autorizan la visualización del contenido de esta tesis a través de Internet, así como su reproducción, grabación en soporte informático o impresión para su uso privado o con fines de investigación. En ningún caso se permite el uso lucrativo de este documento. Estos derechos afectan tanto al resumen de la tesis como a su contenido







