Aplicación práctica del comportamiento informacional. Análisis de la brecha digital entre jóvenes y adultos, y el papel de la inteligencia artificial

UDC.coleccionTraballos académicos
UDC.tipotrabTFG
UDC.titulacionGrao en Xestión Dixital de Información e Documentación
dc.contributor.advisorAlfaya Lamas, Elena
dc.contributor.authorPaniagua Vázquez, Miguel Ángel
dc.date.accessioned2026-03-09T17:16:26Z
dc.date.available2026-03-09T17:16:26Z
dc.date.issued2025
dc.description.abstract[Resumen] Vivimos en una época dominada por lo digital, donde el propio acceso a la información y su uso se ha convertido en factores determinantes para el desarrollo educativo, profesional y social. Sin embargo, no todas las personas acceden ni utilizan la tecnología de la misma manera. La brecha digital es una barrera significativa que separa a los diferentes grupos de edad, especialmente entre los jóvenes y las personas mayores, ya que las nuevas generaciones por lo general tienden a tener una mayor familiaridad con las herramientas digitales que existen y que van surgiendo como es el caso de la inteligencia artificial (IA), mientras que los adultos más mayores pueden enfrentar mayores dificultades en su uso y acceso. Con este estudio se busca analizar cómo varía el comportamiento informacional entre jóvenes y adultos, prestando especial atención a la incorporación de la IA, para así averiguar su nivel de uso en los diferentes grupos y analizar también hasta qué punto podría ser una herramienta clave a la hora de ayudar a reducir esa brecha digital en gente mayor. Para abordar estas cuestiones, se emplea un enfoque mixto, combinando métodos cuantitativos y cualitativos, llevando a cabo encuestas y entrevistas dirigidas a dos grupos de estudio: un primer grupo, que serían los jóvenes entre 18 y 25 años, y un segundo grupo, reservado a personas adultas que cumplan más de 65 años. Se analizan aspectos como el acceso a la información, las plataformas y dispositivos utilizados, las fuentes que se consultan y las barreras percibidas al interactuar con la tecnología. Organizando los datos que se recopilen y analicen, a través de tablas y gráficos en Excel para visualizar patrones y tendencias de los datos recogidos de las encuestas. El estudio se organiza en varios capítulos. En el primer capítulo se aborda la conceptualización del problema, definiendo la brecha digital y su impacto en la sociedad actual. En el segundo, se presenta la hipótesis, que plantea que los jóvenes utilizan la inteligencia artificial con mayor frecuencia que los adultos. Posteriormente, se desarrolla el marco teórico, donde se analizan algunos conceptos fundamentales relacionados con el estudio cómo el comportamiento informacional, la inteligencia artificial o la propia brecha digital, entre otros. A continuación, se detalla la metodología utilizada, seguida del capítulo de análisis de datos, en el que se presenta el cuestionario con sus resultados expresados también mediante tablas y gráficos. Finalmente, el último capítulo recoge las conclusiones y propone estrategias para una de las cuestiones planteadas en el estudio, como reducir la brecha digital. El estudio confirma la existencia de una brecha digital generacional entre jóvenes y adultos mayores, que afecta no solo al acceso, sino también al uso y comprensión de las tecnologías. Los jóvenes se desenvuelven con una mayor soltura en entornos digitales, mientras que los adultos se enfrentan a barreras que limitan su participación informacional. Se propone implantar programas intergeneracionales como ConectaJoven y Etxea Gaztetu / Kuvu, que combina formación digital y convivencia, como una posible solución efectiva para reducir esta brecha, fomentar la inclusión social y facilitar el acceso a vivienda asequible para los jóvenes.
dc.description.abstract[Resumo] Vivimos nunha época dominada polo dixital, onde o propio aceso á información e o seu uso converteuse en factores determinantes para o desenvolvemento educativo, profesional e social. Sen embargo, non todas as persoas acceden nin utilizan a tecnoloxía da mesma maneira. A brecha dixital é unha barreira significativa que separa aos diferentes grupos de idade, especialmente entre os xoves e as persoas maiores, xa que as novas xeracións polo xeneral tenden a ter unha maior familiaridade coas ferramentas dixitais que existen e que van emerxendo como é o caso da intelixencia artificial (IA), mentres que os adultos máis maiores poden enfrontar maiores dificultades no seu uso e acceso. Con este estudo buscase analizar como varía o comportamento informacional entre xoves e adultos, prestando especial atención á incorporación da IA, para así pescudar o seu nivel de uso nos diferentes grupos e analizar tamén ata que punto podería ser unha ferramenta clave á hora de axudar a reducir esa brecha dixital en xente maior. Para abordar estas cuestións, emprégase un enfoque mixto, combinando métodos cuantitativos e cualitativos, levando a cabo enquisas e entrevistas dirixidas a dous grupos de estudo: un primeiro grupo, que serían os mozos entre 18 e 25 anos, e un segundo grupo, reservado a persoas adultas que cumpran máis de 65 anos. Analízanse aspectos como o acceso á información, as plataformas e dispositivos utilizados, as fontes que se consultan e as barreiras percibidas ao interactuar coa tecnoloxía. Organizando os datos que se recompilen e analicen, a través de táboas e gráficos en Excel para visualizar patróns e tendencias dos datos recolleitos das enquisas. O estudo organízase en varios capítulos. No primeiro capítulo abórdase a conceptualización do problema, definindo a brecha dixital e o seu impacto na sociedade actual. No segundo, preséntase a hipótese, que expón que os mozos utilizan a intelixencia artificial con maior frecuencia que os adultos. Posteriormente, desenvólvese o marco teórico, onde se analizan algúns conceptos fundamentais relacionados co estudo como o comportamento informacional, a intelixencia artificial ou a propia brecha dixital, entre outros. A continuación, detállase a metodoloxía utilizada, seguida do capítulo de análise de datos, no que se presenta o cuestionario cos seus resultados expresados tamén mediante táboas e gráficos. Finalmente, o último capítulo recolle as conclusións e propón estratexias para unha das cuestións expostas no estudo, como reducir a brecha dixital. O estudo confirma a existencia dunha brecha dixital xeracional entre xoves e adultos maiores, que afecta non so ao acceso, senón tamén ao uso e comprensión das tecnoloxías. Os xoves se desenvolven cunha maior soltura nos ámbitos dixitais, mentres que os adultos se enfrontan a barreiras que limitan a súa participación informacional. Suxírese implantar programas interxeracionais como ConectaJoven y Etxea Gaztetu / Kuvu, que combina formación dixital e convivencia, como unha posible solución efectiva para reducir esta brecha, fomentar a inclusión social e facilitar o acceso a vivenda asumible para os xoves.
dc.description.abstract[Abstract] We live in a digitally dominated age, where access to and use of information itself has become a determining factor in educational, professional and social development. However, not all people access and use technology in the same way. The digital divide is a significant barrier that separates different age groups, especially between young people and older people, as younger generations generally tend to be more familiar with existing and emerging digital tools such as artificial intelligence (AI), while older adults may face greater difficulties in their use and access. The aim of this study is to analyse how information behaviour varies between young people and adults, paying special attention to the incorporation of AI, in order to find out its level of use in the different groups and also to analyse to what extent it could be a key tool in helping to reduce the digital divide among older people. To address these questions, a mixed approach is used, combining quantitative and qualitative methods by conducting surveys and interviews with two study groups: a first group, which would be young people between 18 and 25 years old, and a second group, reserved for adults over the age of 65. Aspects such as access to information, platforms and devices used, sources consulted and perceived barriers to interacting with technology are analysed. Organising the data collected and analysed through tables and graphs in Excel to visualise patterns and trends in the data collected from the surveys. The study is organised in several chapters. The first chapter discusses the conceptualisation of the problem, defining the digital divide and its impact on today's society. The second chapter presents the hypothesis, which states that young people use artificial intelligence more frequently than adults. Subsequently, the theoretical framework is developed, where some fundamental concepts related to the study are analysed, such as information behaviour, artificial intelligence or the digital divide itself, among others. Next, the methodology used is detailed, followed by the chapter on data analysis, in which the questionnaire is presented with its results, also expressed in tables and graphs. Finally, the last chapter contains the conclusions and proposes strategies for one of the issues raised in the study, how to reduce the digital divide. The study confirms the existence of a generational digital divide between young people and older adults, which affects not only access, but also the use and understanding of technologies. Young people are more fluent in digital environments, while adults face barriers that limit their information participation. Intergenerational programmes such as ConectaJoven and Etxea Gaztetu / Kuvu, which combine digital training and coexistence, are proposed as a possible effective solution to reduce this gap, promote social inclusion and facilitate access to affordable housing for young people.
dc.description.traballosTraballo fin de grao (UDC.FHUM). Xestión dixital de información e documentación. Curso 2024/2025
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/2183/47632
dc.language.isospa
dc.rightsOs titulares dos dereitos de autor autorizan a visualización do contido desta obra a través de Internet, así como a súa reprodución, gravación en soporte informático ou impresión para uso privado ou con fins de investigación. En ningún caso se permite o uso lucrativo deste documento. Estes dereitos afectan tanto ao resumo da obra como ao seu contido. Los titulares de los derechos de propiedad intelectual autorizan la visualización del contenido de este trabajo a través de Internet, así como su reproducción, grabación en soporte informático o impresión para su uso privado o con fines de investigación. En ningún caso se permite el uso lucrativo de este documento. Estos derechos afectan tanto al resumen del trabajo como a su contenido.
dc.rightsOs titulares dos dereitos de autor autorizan a visualización do contido desta obra a través de Internet, así como a súa reprodución, gravación en soporte informático ou impresión para uso privado ou con fins de investigación. En ningún caso se permite o uso lucrativo deste documento. Estes dereitos afectan tanto ao resumo da obra como ao seu contido. Los titulares de los derechos de propiedad intelectual autorizan la visualización del contenido de este trabajo a través de Internet, así como su reproducción, grabación en soporte informático o impresión para su uso privado o con fines de investigación. En ningún caso se permite el uso lucrativo de este documento. Estos derechos afectan tanto al resumen del trabajo como a su contenido.
dc.rights.accessRightsopen access
dc.subjectInclusión social
dc.subjectAlfabetización digital
dc.subjectInteligencia artificial
dc.subjectComportamiento informacional
dc.subjectBrecha digital
dc.subjectAlfabetización dixital
dc.subjectIntelixencia artificial
dc.subjectComportamento informacional
dc.subjectBrecha dixital
dc.subjectSocial inclusion
dc.subjectDigital literacy
dc.subjectArtificial intelligence
dc.subjectInformation behaviour
dc.subjectDigital divide
dc.titleAplicación práctica del comportamiento informacional. Análisis de la brecha digital entre jóvenes y adultos, y el papel de la inteligencia artificial
dc.title.alternativeAplicación práctica do comportamiento informacional. Análise da brecha dixital entre os xoves e adultos, e o papel da intelixencia artificial
dc.title.alternativePractical application of information behaviour. Analysis of the digital divide between young people and adults, and the role of artificial intelligence.
dc.typebachelor thesis
dspace.entity.typePublication
relation.isAdvisorOfPublication8d898a03-208f-4256-9d6e-827e77512932
relation.isAdvisorOfPublication.latestForDiscovery8d898a03-208f-4256-9d6e-827e77512932

Files

Original bundle

Now showing 1 - 1 of 1
Loading...
Thumbnail Image
Name:
PaniaguaVazquez_MiguelAngel_TFG_2025.pdf
Size:
1.02 MB
Format:
Adobe Portable Document Format