Evolución histórica y patrimonial de la villa de Allariz
| UDC.coleccion | Teses | |
| UDC.titulacion | Programa Oficial de Doutoramento en Arquitectura e Urbanismo | |
| dc.contributor.advisor | Soraluce Blond, José Ramón | |
| dc.contributor.advisor | López-Salas, Estefanía | |
| dc.contributor.author | Garrote Recarey, María | |
| dc.date.accessioned | 2025-10-29T20:05:01Z | |
| dc.date.available | 2025-10-29T20:05:01Z | |
| dc.date.issued | 2025 | |
| dc.description.abstract | [Resumen] La villa de Allariz es una pequeña joya patrimonial del pueblo gallego. Al contrario de lo que pasó con otras villas históricas gallegas, su casco histórico permaneció inalterable a lo largo del tiempo. Los grandes esfuerzos realizados en las últimas décadas han permitido recuperar tanto su aspecto histórico como su perímetro natural. La presente tesis doctoral estudia una ciudad no solo desde el punto de vista histórico o urbanístico, sino desde la óptica de la entidad patrimonial. Tomando una villa histórica, como es Allariz, con un interesante trazado urbano, de origen medieval y todavía hoy reconocible, se estudia la manera de conformarse el patrimonio. Siguiendo la evolución de la villa en orden cronológico, se recorren sus grandes épocas y sus momentos de crisis, de los que siempre salió, reinventándose. Este camino comienza por la relación de la villa con Alarico y las invasiones sueva y visigoda y más tarde, durante la Edad Media, su conversión en residencia real. En este período la ciudad contaba con una estructura feudal, que aún podemos rastrear actualmente en las construcciones señoriales y en los trazados urbanos medievales. De esta época son las murallas y el castillo, hoy desaparecido. Es interesante el estudio de las parcelas, terrenos y distintas propiedades, así como la disposición de las diferentes clases sociales en la ciudad, en especial la comunidad judía, que tuvo un destacado papel en la villa medieval. Es de destacar también la presencia de iglesias de origen románico, como la parroquial de Santiago, la iglesia de San Esteban, la iglesia de San Pedro y la de Santa María de Vilanova. Posteriormente, después de una grave crisis, le llegará el turno al Allariz conventual. Mientras en la ciudad empezaba a surgir la hidalguía, fuera del recinto amurallado se sitúa el convento de monjas clarisas de Santa Clara de Allariz, al que pertenece el claustro barroco más grande de España. De esta época encontramos casonas y pazos como la casa de los Feijoo Montenegro, la de los Sandoval, la casa Castro Ojea o el pazo de los Enríquez, que destacan entre el caserío tradicional de la villa. En el siglo XIX y después de otra nueva crisis, esta vez debida a las medidas desamortizadoras de 1837, algunos de los elementos de la ciudad cayeron en la ruina, como fue el caso del castillo. Allariz se volcó entonces en la industria, primero del lino y más tarde del cuero, lo que le sirvió una vez más para volver a levantarse. Hoy en día la ciudad emplea ese patrimonio acumulado durante años como motor económico. La recuperación de su casco histórico supuso un revulsivo para el turismo de Allariz, que fue declarado patrimonio histórico-artístico en 1971. El objetivo de la tesis será el estudio de la población en estos cuatro momentos clave de su historia, analizando tanto los elementos patrimoniales que se han conformado en cada uno de esos periodos, como su morfología urbana y crecimiento. | |
| dc.description.abstract | [Resumo] A vila de Allariz é unha pequena xoia patrimonial do pobo galego. Ao contrario do que aconteceu con outras vilas históricas de Galicia, o seu casco histórico mantívose inalterado ao longo do tempo. Os grandes esforzos feitos nas últimas décadas permitiron recuperar tanto o seu aspecto histórico como o seu perímetro natural. A presente tese de doutoramento estuda a cidade non só dende o punto de vista histórico ou urbanístico, senón dende a perspectiva da entidade patrimonial. Tomando unha vila histórica, como é Allariz, cun trazado urbano interesante, de orixe medieval e aínda recoñecible, estúdase a maneira de conformarse o patrimonio. Seguindo a evolución da cidade en orde cronolóxica, percorreremos as súas grandes épocas e momentos de crise, dos que sempre saíu, reinventándose. Este camiño comeza coa relación da vila con Alarico e as invasións sueva e visigoda e, máis tarde, durante a Idade Media, a súa conversión en residencia real. Neste período, a cidade tiña unha estrutura feudal, que aínda hoxe pode ser rastrexada nos edificios señoriais e trazados urbanos medievais. Desta época son as murallas e o castelo, hoxe desaparecido. É interesante estudar a distribución das parcelas, terreos e distintas propiedades, así como a disposición das diferentes clases sociais na cidade, especialmente a comunidade xudía, que desempeñou un papel destacado na vila medieval. É importante mencionar, ademais, a presenza de igrexas románicas, como a igrexa parroquial de Santiago, a igrexa de San Estevo, a igrexa de San Pedro e a de Santa María de Vilanova. Posteriormente, tras unha grave crise, chegará o momento do Allariz conventual. Mentres na cidade estaba a emerxer a fidalguía, fóra do recinto amurallado situábase o convento de monxas clarisas de Santa Clara de Allariz, ao que pertence o maior claustro barroco de España. Destes anos atopamos casas señoriais e pazos como a casa dos Feijoo Montenegro, a dos Sandoval, a casa dos Castro Oxea ou o pazo dos Enríquez, que destacan entre o caserío tradicional da vila. No século XIX, e tras unha nova crise, esta vez debido ás medidas desamortizadoras de 1837, algúns dos elementos da cidade caeron na ruína, como no caso do castelo. Allariz centrouse entón na industria, primeiro do liño e máis tarde do coiro, que a axudou unha vez máis a erguerse de novo. Hoxe en día a cidade emprega ese patrimonio acumulado ao longo dos anos como motor económico. A recuperación do seu casco histórico supuxo un impulso para o turismo de Allariz, que foi declarado patrimonio histórico-artístico en 1971. O obxectivo da tese será o estudo da poboación nestes catro momentos clave da súa historia, analizando tanto os elementos patrimoniais que se conformaron en cada un deses períodos, como a súa morfoloxía urbana e crecemento. | |
| dc.description.abstract | [Abstract] The town of Allariz is a small patrimonial jewel of the Galician people. In contrast to what happened with other Galician historic towns, the old town remained unchanged throughout time. The great efforts made in recent decades have recovered its historical aspect as its natural perimeter. In the present thesis we aim to study a city not only from the historical or urban point of view, but from the perspective of the patrimonial entity. Taking a historic villa such as Allariz, with an interesting urban design and a still recognizable medieval origin, we are going to study how the heritage was settled. Following the evolution of the town in chronological order, we will examine its great times and how it got over the moments of crisis, reinventing itself. This path begins with the relationship of the town with Alaric and the Swabian and Visigoth invasions and later, during the Middle Ages, its conversion into a royal residence. In this period the city had a feudal structure, and even today we can follow its trace in the stately buildings and medieval urban designs. The walls and the disappeared castle are from this period. It is interesting to study the different properties and the placement of the different social classes in the city, especially the Jewish community, which played an important role in the medieval village. It is important to mention the presence of Romanesque churches, such as the parish church of Santiago, the church of San Esteban, the church of San Pedro and the one of Santa María de Vilanova. Subsequently, after a serious crisis, will come the turn of the convents in Allariz. While in the city the nobility was emerging, outside the walled enclosure, the convent of the nuns of Saint Santa Clara was settled, where the largest Spanish Baroque cloister is located. In those years mansions and country houses were built, like the house of Feijoo Montenegro, the one of Sandoval, the one of Castro Ojea or the Enriquez’ Pazo, which are outlined among the traditional houses of the village. During the nineteenth century and after a new crisis, which was produced by the 1837 expropriation measures, some of the elements of the town fell into ruin, as in the case of the castle. Allariz focused then on industry, first linen and later leather production, which helped it to rise up again. Currently, the town uses that heritage as an economic engine. The recovery of the old town was a boost for tourism in Allariz, which was declared a historical-artistic site in 1971. The aim of the thesis will be the study of the village in these four key moments of its history, analysing both patrimonial elements, which were conformed in each period, and its urban morphology and growth. | |
| dc.identifier.uri | https://hdl.handle.net/2183/46181 | |
| dc.language.iso | spa | |
| dc.rights | Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International | en |
| dc.rights.accessRights | open access | |
| dc.rights.uri | http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/ | |
| dc.subject | Normas urbanísticas | |
| dc.subject | Población | |
| dc.subject | Ciudad patrimonial | |
| dc.subject | Villa señorial | |
| dc.subject | Fuero | |
| dc.subject | Judería | |
| dc.subject | Iglesia | |
| dc.subject | Villa real | |
| dc.title | Evolución histórica y patrimonial de la villa de Allariz | |
| dc.type | doctoral thesis | |
| dspace.entity.type | Publication | |
| relation.isAdvisorOfPublication | efd84a25-b809-4e24-8e26-67ddb7f3f8b8 | |
| relation.isAdvisorOfPublication | fe6d671c-dffe-42af-89e3-f332627bb025 | |
| relation.isAdvisorOfPublication.latestForDiscovery | efd84a25-b809-4e24-8e26-67ddb7f3f8b8 |
Files
Original bundle
1 - 1 of 1
Loading...
- Name:
- GarroteRecarey_Maria_TD_2025.pdf
- Size:
- 51.88 MB
- Format:
- Adobe Portable Document Format

