La dimensión humana de la vivienda. Reflexiones sobre el espacio doméstico en la obra de Cini Boeri.

Loading...
Thumbnail Image

Identifiers

Publication date

Authors

Bescos Santos, Paloma

Other responsabilities

Universidade da Coruña. Escola Técnica Superior de Arquitectura

Journal Title

Bibliographic citation

Type of academic work

Abstract

[Resumen] Maria Cristina Mariani Dameno, conocida como Cini Boeri (Milán, 1924-2020), fue una figura fundamental en la arquitectura y el diseño industrial italianos de la posguerra. Como una de las primeras mujeres en consolidar una trayectoria independiente tras formarse con Gio Ponti y Marco Zanuso, desafió las convenciones de una profesión predominantemente masculina. Su enfoque proyectual, definido como un “compromiso social”, priorizó siempre las necesidades psicofísicas del usuario sobre las modas formales. El presente estudio investiga la coherencia entre la teoría pedagógica de Boeri y su aplicación práctica en la vivienda de dimensiones reducidas. La investigación se centra en su tratado fundamental Le dimensioni umane dell’abitazione (1980), donde la autora defiende que la habitabilidad no es una cuestión dimensional, sino un éxito psicológico basado en la autonomía del habitante. Se propone la superación del esquema tradicional “día/noche” en favor del binomio “privado/común”, garantizando que la convivencia sea una elección y no una obligación impuesta por un programa funcional convencional. El trabajo se articula a través del análisis de lo que denominamos su “laboratorio de vivienda mínima”, centrado en tres casos de estudio: las viviendas de 17 m², 27 m² y 36 m². A través de un análisis gráfico detallado, se demuestra cómo la supresión del pasillo, el uso de la sección espacial y la integración del mobiliario con la arquitectura permiten alcanzar el bienestar psicológico incluso por debajo de los estándares legales. El estudio concluye que el legado de Boeri ofrece una respuesta vigente a la crisis habitacional contemporánea, situando la dignidad y la libertad del individuo en el centro del proceso de diseño.
[Resumo] Maria Cristina Mariani Dameno, coñecida como Cini Boeri (Milán, 1924-2020), foi unha figura fundamental na arquitectura e o deseño industrial italianos da posguerra. Como unha das primeiras mulleres en consolidar unha traxectoria independente tras formarse con Gio Ponti e Marco Zanuso, desafiou as convencións dunha profesión predominantemente masculina O seu enfoque proxectual, definido como un “compromiso social”, priorizou sempre as necesidades psicofísicas do usuario sobre as modas formais. O presente estudo investiga a coherencia entre a teoría pedagóxica de Boeri e a súa aplicación práctica na vivenda de dimensións reducidas. A investigación céntrase no seu tratado fundamental Le dimensioni umane dell’abitazione (1980), onde a autora defende que a habitabilidade non é unha cifra métrica, senón un éxito psicolóxico baseado na autonomía do habitante. Proponse a superación do esquema tradicional “día/noite” en favor do binomio “privado/ común”, garantindo que a convivencia sexa unha elección e non unha obrigación imposta pola planta. O traballo articúlase a través da análise do que denominamos o seu “laboratorio de vivenda mínima”, centrado en tres casos de estudo: as vivendas de 17 m², 27 m² e 36 m². A través dun levantamento gráfico detallado, demóstrase como a supresión do corredor, o uso da sección espacial e a integración do mobiliario como arquitectura permiten acadar o benestar incluso por debaixo dos límites legais. O estudo conclúe que o legado de Boeri ofrece unha resposta vixente á crise habitacional contemporánea, situando a dignidade e a liberdade do individuo no centro do proceso de deseño.
[Abstract] Maria Cristina Mariani Dameno, known as Cini Boeri (Milan, 1924–2020), was a key figure in post-war Italian architecture and industrial design. As one of the first women to establish an independent professional career after training under Gio Ponti and Marco Zanuso, she challenged the conventions of a predominantly male profession. Her design approach, which she described as a “social commitment”, consistently prioritized the psychophysical needs of the user over formal stylistic concerns. This research examines the coherence between Boeri’s theoretical principles and their practical application to small-scale housing. It focuses on her seminal treatise Le dimensioni umane dell’abitazione (1980), in which she argues that habitability is not determined by quantitative measurements but by a psychological achievement based on the inhabitant’s autonomy. She advocates moving beyond the traditional “day/ night” division in favour of the “private/common” framework, ensuring that cohabitation becomes a matter of choice rather than an obligation imposed by the floor plan. The analysis is structured around what we define as Boeri’s “minimum housing laboratory”, focusing on three case studies: the 17 m², 27 m², and 36 m² dwe­llings. Through detailed architectural drawings and graphic analysis, it demonstrates how the elimination of corridors, the use of sectional space, and the inte­gration of furniture as architecture make it possible to achieve the psychological welfare even below statutory minimum standards. Ultimately, Boeri’s legacy offers a timely response to the contemporary housing crisis by placing human dignity and individual freedom at the centre of the design process.

Description

Editor version

Rights

Os titulares dos dereitos de autor autorizan a visualización do contido desta obra a través de Internet, así como a súa reprodución, gravación en soporte informático ou impresión para uso privado ou con fins de investigación. En ningún caso se permite o uso lucrativo deste documento. Estes dereitos afectan tanto ao resumo da obra como ao seu contido. Los titulares de los derechos de propiedad intelectual autorizan la visualización del contenido de este trabajo a través de Internet, así como su reproducción, grabación en soporte informático o impresión para su uso privado o con fines de investigación. En ningún caso se permite el uso lucrativo de este documento. Estos derechos afectan tanto al resumen del trabajo como a su contenido.