La música como recurso terapéutico en personas mayores: scoping review y proyecto de Investigación
| UDC.coleccion | Traballos académicos | |
| UDC.tipotrab | TFG | |
| UDC.titulacion | Grao en Terapia Ocupacional | |
| dc.contributor.advisor | Mendoza Barrán, Ana | |
| dc.contributor.advisor | Maseda, Ana | |
| dc.contributor.author | Limideiro Remuiñán, Leticia | |
| dc.date.accessioned | 2026-09-30T08:03:53Z | |
| dc.date.available | 2026-09-30T08:03:53Z | |
| dc.date.issued | 2026-06 | |
| dc.description.abstract | [Resumen] INTRODUCCIÓN. El envejecimiento de la población está aumentando rápidamente, debido a la baja natalidad y la mayor esperanza de vida, lo que resulta en un incremento de las enfermedades asociadas a la edad, como la demencia. Como los tratamientos farmacológicos tienen limitaciones, se priorizan intervenciones no farmacológicas. En este contexto, la Terapia Ocupacional tiene un papel clave, al intervenir desde actividades significativas como puede ser la música, que destaca por su capacidad para estimular recuerdos, emociones, comunicación e interacción social, incluso en fases avanzadas de la demencia. El presente estudio tiene como objetivo analizar si el uso de la música como recurso terapéutico puede mejorar la participación social y la calidad de vida en personas mayores institucionalizadas con deterioro cognitivo. Para ello, se ha realizado una scoping review y una propuesta de proyecto de investigación. SCOPING REVIEW. Objetivo: Explorar y sintetizar la evidencia científica disponible sobre la influencia de las intervenciones musicales, en la participación social y la calidad de vida de personas mayores institucionalizadas con deterioro cognitivo. Metodología: Se realiza una scoping review (siguiendo las directrices PRISMA). La búsqueda bibliográfica se llevó a cabo en diciembre de 2025 en la base de datos PubMed (MEDLINE). Se incluyeron ensayos clínicos aleatorizados, estudios cuasi-experimentales y una revisión sistemática con metaanálisis, publicados en español o inglés en los últimos cinco años, que analizaran intervenciones musicales en personas mayores con deterioro cognitivo. Resultados: Se incluyeron 9 artículos (n = 2401 participantes), realizados principalmente en entornos institucionalizados. Las intervenciones musicales analizadas incluyeron musicoterapia grupal e individual, canto grupal, intervenciones musicales personalizadas y programas multimodales. En conjunto, los estudios mostraron que las intervenciones musicales, pueden favorecer la participación social y mejorar dimensiones relacionadas con la calidad de vida, aunque los resultados fueron heterogéneos y no siempre estadísticamente significativos. Conclusiones: Las intervenciones musicales parecen tener un efecto positivo sobre la participación social y la calidad de vida en personas mayores institucionalizadas con deterioro cognitivo, principalmente cuando promueven la participación activa y la interacción grupal. No obstante, la heterogeneidad metodológica de los estudios y la limitada evaluación directa de estas variables dificultan la obtención de conclusiones firmes. Se requieren futuras investigaciones con diseños más homogéneos y medidas específicas que permitan conocer el impacto de la música como medio terapéutico desde la perspectiva de la Terapia Ocupacional. PROYECTO DE INVESTIGACIÓN. Objetivo: Diseñar una propuesta de intervención grupal de TO basada en el uso de la música como medio terapéutico, orientada a favorecer la participación social y mejorar la calidad de vida de personas mayores institucionalizadas con deterioro cognitivo. Metodología: Se utiliza una metodología mixta, combinando la perspectiva cualitativa y la cuantitativa. En la parte cualitativa se seguirá un enfoque fenomenológico y, en la parte cuantitativa, se realizará un estudio longitudinal cuasi-experimental con grupo control y medidas pretest-postest. | |
| dc.description.abstract | [Abstract] INTRODUCTION. The aging population is rapidly increasing due to low birth rates and increased life expectancy, resulting in a rise in age-related diseases such as dementia. Since pharmacological treatments have limitations, non-pharmacological interventions are prioritized. In this context, Occupational Therapy plays a key role, intervening through meaningful activities such as music, which is notable for its ability to stimulate memories, emotions, communication, and social interaction, even in advanced stages of dementia. This study aims to analyze whether the use of music as a therapeutic resource can improve social participation and quality of life in institutionalized older adults with cognitive impairment. To this end, a scoping review and a research project proposal were conducted. SCOPING REVIEW. Objective: To explore and synthesize the available scientific evidence on the influence of musical interventions on the social participation and quality of life of institutionalized older adults with cognitive impairment. Methodology: A scoping review was conducted (following PRISMA guidelines). The literature search was carried out in December 2025 in the PubMed (MEDLINE) database. Randomized clinical trials, quasi-experimental studies, and a systematic review with meta-analysis published in Spanish or English within the last five years, which analysed musical interventions in older adults with cognitive impairment, were included. Results: A total of 9 articles (n = 2401 participants) were included, primarily conducted in institutional settings. The musical interventions analyzed included group and individual music therapy, group singing, personalized musical interventions, and multimodal programs. Overall, the studies showed that musical interventions can promote social participation and improve dimensions related to quality of life, although the results were heterogeneous and not always statistically significant. Conclusions: Musical interventions appear to have a positive effect on social participation and quality of life in institutionalized older adults with cognitive impairment, particularly when they promote active participation and group interaction. However, the methodological heterogeneity of the studies and the limited direct assessment of these variables make it difficult to draw firm conclusions. Future research with more homogeneous designs and specific measures is needed to understand the impact of music as a therapeutic tool from an occupational therapy perspective. RESEARCH PROJECT. Objective: Design a group occupational therapy intervention proposal based on the use of music as a therapeutic medium, aimed at promoting social participation and improving the quality of life of institutionalized elderly people with cognitive impairment. Methodology: A mixed methodology is used, combining qualitative and quantitative perspectives. The qualitative component will follow a phenomenological approach, while the quantitative component will be a quasi-experimental longitudinal study with a control group and pretest-posttest measures. | |
| dc.description.abstract | [Resumo] INTRODUCIÓN. O envellecemento da poboación está a aumentar rapidamente debido ás baixas taxas de natalidade e ao aumento da esperanza de vida, o que resulta nun aumento de enfermidades relacionadas coa idade, como a demencia. Dado que os tratamentos farmacolóxicos teñen limitacións, priorízanse as intervencións non farmacolóxicas. Neste contexto, a Terapia Ocupacional xoga un papel fundamental, intervindo a través de actividades significativas como a música, que destaca pola súa capacidade para estimular a memoria, as emocións, a comunicación e a interacción social, mesmo en estadios avanzados da demencia. Este estudo ten como obxectivo analizar se o uso da música como recurso terapéutico pode mellorar a participación social e a calidade de vida en adultos maiores institucionalizados con deterioro cognitivo. Para este fin, realizouse unha scoping review e unha proposta de proxecto de investigación. SCOPING REVIEW. Obxectivo: Explorar e sintetizar a evidencia científica dispoñible sobre a influencia das intervencións musicais na participación social e na calidade de vida de adultos maiores institucionalizados con deterioro cognitivo. Metodoloxía: Analízase unha scoping review (seguindo as directrices PRISMA). A busca bibliográfica levouse a cabo en decembro de 2025 na base de datos PubMed (MEDLINE). Incluíronse ensaios clínicos aleatorizados, estudos cuasi-experimentais e unha revisión sistemática con metaanálise, publicados en español ou inglés nos últimos cinco anos, que analizasen intervencións musicais en persoas maiores con deterioro cognitivo. Resultados: Incluíronse un total de 9 artigos (n = 2401 participantes), realizados principalmente en entornos institucionais. As intervencións musicais analizadas incluíron musicoterapia grupal e individual, canto en grupo, intervencións musicais personalizadas e programas multimodais. En xeral, os estudos demostraron que as intervencións musicais poden promover a participación social e mellorar as dimensións relacionadas coa calidade de vida, aínda que os resultados foron heteroxéneos e non sempre estatisticamente significativos. Conclusións: As intervencións musicais parecen ter un efecto positivo na participación social e na calidade de vida en adultos maiores institucionalizados con deterioro cognitivo, especialmente cando promoven a participación activa e a interacción grupal. Non obstante, a heteroxeneidade metodolóxica dos estudos e a limitada avaliación directa destas variables dificultan a extracción de conclusións firmes. Necesítanse futuras investigacións con deseños máis homoxéneos e medidas específicas para comprender o impacto da música como ferramenta terapéutica desde unha perspectiva de terapia ocupacional. PROXECTO DE INVESTIGACIÓN. Obxectivo: Deseñar unha proposta de intervención de terapia ocupacional grupal baseada no uso da música como medio terapéutico, dirixida a promover a participación social e mellorar a calidade de vida das persoas maiores institucionalizadas con deterioro cognitivo. Metodoloxía: Emprégase unha metodoloxía mixta, combinando perspectivas cualitativas e cuantitativas. O compoñente cualitativo seguirá unha abordaxe fenomenolóxica, e o cuantitativo será un estudo lonxitudinal cuasiexperimental cun grupo de control e medidas pretest-postest. | |
| dc.description.traballos | Traballo fin de grao (UDC.FCS). Terapia Ocupacional. Curso 2025/2026 | |
| dc.identifier.uri | https://hdl.handle.net/2183/49510 | |
| dc.language.iso | spa | |
| dc.rights | Os titulares dos dereitos de autor autorizan a visualización do contido desta obra a través de Internet, así como a súa reprodución, gravación en soporte informático ou impresión para uso privado ou con fins de investigación. En ningún caso se permite o uso lucrativo deste documento. Estes dereitos afectan tanto ao resumo da obra como ao seu contido. Los titulares de los derechos de propiedad intelectual autorizan la visualización del contenido de este trabajo a través de Internet, así como su reproducción, grabación en soporte informático o impresión para su uso privado o con fines de investigación. En ningún caso se permite el uso lucrativo de este documento. Estos derechos afectan tanto al resumen del trabajo como a su contenido. | |
| dc.rights.accessRights | open access | |
| dc.subject | Terapia ocupacional | |
| dc.subject | Música | |
| dc.subject | Demencia | |
| dc.subject | Deterioro cognitivo | |
| dc.subject | Personas mayores institucionalizadas | |
| dc.subject | Participación social | |
| dc.subject | Calidad de vida | |
| dc.subject | Occupatonal therapy | |
| dc.subject | Music | |
| dc.subject | Dementia | |
| dc.subject | Cognitive impairment | |
| dc.subject | Institucionalized elderley | |
| dc.subject | Social participation | |
| dc.subject | Quality of life | |
| dc.subject | Persoas maiores institucionalizadas | |
| dc.subject | Calidade de vida | |
| dc.title | La música como recurso terapéutico en personas mayores: scoping review y proyecto de Investigación | |
| dc.type | bachelor thesis | |
| dspace.entity.type | Publication | |
| relation.isAdvisorOfPublication | 0af61bf2-4ec2-408a-ada4-7dbb50429a67 | |
| relation.isAdvisorOfPublication | cfafd2c9-656a-4699-8580-0dab0f5f73ce | |
| relation.isAdvisorOfPublication.latestForDiscovery | 0af61bf2-4ec2-408a-ada4-7dbb50429a67 |
Files
Original bundle
1 - 1 of 1
Loading...
- Name:
- LimideiroRemuinan_Leticia_TFG_2026.pdf
- Size:
- 840.95 KB
- Format:
- Adobe Portable Document Format

