Evaluación de la salud de suelo en dos zonas de viñedo de la región de Galicia mediante el estudio de indicadores físicos, químicos y biológicos

Loading...
Thumbnail Image

Identifiers

Publication date

Authors

Paradela Gómez, Tania

Other responsabilities

Journal Title

Bibliographic citation

Type of academic work

Abstract

[Resumen] Cuidar la salud del suelo es esencial para mantener una viticultura sostenible, especialmente ante el cambio climático y el aumento de los incendios. En este estudio se evaluó la salud del suelo en viñedos de dos zonas vitivinícolas de Galicia (D.O. Valdeorras e IGP Betanzos), utilizando indicadores químicos y biológicos, con el objetivo de analizar el efecto del uso del suelo, los incendios forestales y distintas prácticas de manejo agrícola sostenible. En la D.O. Valdeorras se compararon suelos de viñedo sin quemar, viñedo quemado y suelos forestales cercanos, mientras que en la IGP Betanzos se estudió una parcela experimental con tres tratamientos (control, vegetación espontánea y acolchado). Se analizaron propiedades químicas (nutrientes disponibles, carbono y nitrógeno total) y biológicas (actividades enzimáticas y respiración del suelo). Los resultados muestran que, en Valdeorras, las actividades de fosfomonoesterasa y ureasa no presentaron diferencias significativas entre usos del suelo ni por efecto del fuego, mientras que la β-glucosidasa fue mayor en los suelos forestales, asociada a un mayor aporte de materia orgánica. La respiración del suelo fue más elevada y variable en los suelos forestales, con una ligera tendencia a valores mayores en los viñedos quemados. Desde el punto de vista químico, los suelos de viñedo presentaron mayores concentraciones de fósforo y cobre que los suelos forestales, relacionadas con el uso de fertilizantes y productos fitosanitarios, mientras que el calcio, el potasio, el carbono y el nitrógeno no mostraron diferencias significativas. En la parcela experimental de Betanzos no se detectaron diferencias significativas entre tratamientos, aunque se observaron algunas tendencias relacionadas con la profundidad y la posición de muestreo (línea y calle), probablemente asociadas a los exudados radiculares y la acumulación de materia orgánica. En conjunto, los indicadores biológicos resultan útiles para evaluar la salud del suelo, aunque sus respuestas dependen del tiempo y de las condiciones del suelo
[Resumo] Cuidar da saúde do solo é esencial para manter unha viticultura sostible, especialmente ante o cambio climático e o aumento dos incendios. Neste estudo avaliouse a saúde do solo en viñedos de dúas zonas vitivinícolas de Galicia (D.O. Valdeorras e IXP Betanzos), utilizando indicadores químicos e biolóxicos, co obxectivo de analizar o efecto do uso do solo, os incendios forestais e distintas prácticas de manexo agrícola sostible. Na D.O. Valdeorras comparáronse solos de viñedo sen queimar, viñedo queimado e solos forestais próximos, mentres que na IXP Betanzos estudouse unha parcela experimental con tres tratamentos (control, vexetación espontánea e acolchado). Analizáronse propiedades químicas (nutrintes dispoñibles, carbono e nitróxeno total) e biolóxicas (actividades enzimáticas e respiración do solo). Os resultados amosan que, en Valdeorras, as actividades de fosfomonoesterase e urease non presentaron diferenzas significativas entre usos do solo nin por efecto do lume, mentres que a β-glucosidase foi maior nos solos forestais, asociada a un maior achegamento de materia orgánica. A respiración do solo foi máis elevada e variable nos solos forestais, cunha lixeira tendencia a valores maiores nos viñedos queimados. Desde o punto de vista químico, os solos de viñedo presentaron maiores concentracións de fósforo e cobre que os solos forestais, relacionadas co uso de fertilizantes e produtos fitosanitarios, mentres que o calcio, o postasio, o carbono e o nitróxeno non amosaron diferenzas significativas. Na parcela experimental de Betanzos non se detectaron diferenzas significativas entre tratamentos, aínda que se observaron algunhas tendencias relacionadas coa profundidade e a posición de mostraxe (liña e ringleira), probablemente asociadas aos exudados radiculares e á acumulación de materia orgánica. En conxunto, os indicadores biolóxicos resultan útiles para avaliar a saúde do solo, aínda que as súas respostas dependen do tempo e das condicións do solo.
[Abstract] Caring for soil health is essential to maintain sustainable viticulture, particularly in the context of climate change and the increasing occurrence of wildfires. This study evaluated soil health in vineyards from two wine-producing regions of Galicia (D.O. Valdeorras and IGP Betanzos), using chemical and biological indicators, with the aim of analysing the effects of land use, forest fires, and different sustainable agricultural management practices. In D.O. Valdeorras, soils from unburned vineyards, burned vineyards, and nearby forest soils were compared, whereas in IGP Betanzos, an experimental plot with three treatments (control, spontaneous vegetation, and mulching) was studied. Chemical properties (available nutrients, total carbon, and nitrogen) and biological properties (enzyme activities and soil respiration) were analysed. The results show that in Valdeorras, phosphomonoesterase and urease activities did not exhibit significant differences between land uses or as a result of fire, whereas β-glucosidase activity was higher in forest soils, associated with a greater input of organic matter. Soil respiration was higher and more variable in forest soils, with a slight tendency towards higher values in burned vineyards. From a chemical perspective, vineyard soils presented higher concentrations of phosphorus and copper than forest soils, related to the use of fertilisers and plant protection products, while calcium, potassium, carbon, and nitrogen did not show significant differences. In the experimental plot in Betanzos, no significant differences were detected between treatments, although some trends related to sampling depth and position (row and line) were observed, likely associated with root exudates and the accumulation of organic matter. Overall, biological indicators prove useful for assessing soil health, although their responses depend on time and soil conditions

Description

Editor version

Rights

Os titulares dos dereitos de autor autorizan a visualización do contido desta obra a través de Internet, así como a súa reprodución, gravación en soporte informático ou impresión para uso privado ou con fins de investigación. En ningún caso se permite o uso lucrativo deste documento. Estes dereitos afectan tanto ao resumo da obra como ao seu contido. Los titulares de los derechos de propiedad intelectual autorizan la visualización del contenido de este trabajo a través de Internet, así como su reproducción, grabación en soporte informático o impresión para su uso privado o con fines de investigación. En ningún caso se permite el uso lucrativo de este documento. Estos derechos afectan tanto al resumen del trabajo como a su contenido.